I�erik Sayfasina D�n

S�zl�k

Kullan�c� El Kitab� - Mini Tower

Bu S�zl�kte ge�en terimler bilgi ama�l� olarak verilmi� olup sat�n alm�� oldu�unuz bilgisayar�n sahip oldu�u �zellikleri kapsayabilir ya da kapsamayabilirler.

A

AA - alternatif ak�m - AA adapt�r fi�ini herhangi bir elektrik prizine takt���n�zda bilgisayar�n�za g�� veren elektrik bi�imi.

ACPI - advanced configuration and power interface (geli�mi� yap�land�rma ve g�� arabirimi) - Microsoft� Windows� i�letim sistemlerinin bilgisayarlar�, ba�l� bulunan her ayg�ta ayr�lan elektrik miktar�nda tasarrufa gidilebilmesini sa�lamak ad�na haz�r bekleme ya da derin uyku moduna ge�irmesine yarayan g�� y�netimi ile ilgili teknik bir �zellik.

AGP - accelerated graphics port (h�zland�r�lm�� grafik ba�lant� noktas�) - Sistem belle�ini video ile ilgili g�revlerde kullanmak �zere tasarlanm�� bir grafik ba�lant� noktas�. AGP, video devresi ve bilgisayar belle�i aras�nda daha h�zl� bir arabirime sahip oldu�undan �t�r� p�r�zs�z, ger�ek renk �zelli�ine sahip bir video g�r�nt�s� sa�lar.

a� adapt�r� - A� kapasitesi sa�layan bir �ip. Bilgisayar�n�zda sistem kart� �zerinde bir a� adapt�r� ya da �zerinde bir adapt�r bulunan PC Kart� bulunabilir. A� adapt�r� ayr�ca NIC (network interface controller (a� arabirim denetleyici)) olarak da adland�r�l�r.

AHCI - Advanced Host Controller Interface (Geli�mi� Ana Denetleyici Arabirimi) - Veri depolama s�r�c�s�n�n Native Command Queuing (NCQ) ve tak ��kar gibi teknolojileri kullanmas�na imkan tan�yan SATA sabit s�r�c� Ana Denetleyicisi i�in tasarlanan bir arabirim.

alan - Ortak kurallar ve prosed�rlerle y�netilen bir birim olarak belirli bir kullan�c� grubu taraf�ndan kullan�lmak �zere a� �zerinde bulunan bilgisayar, program ve ayg�tlar. Kullan�c� kaynaklara eri�ebilmek i�in ortamda oturum a�ar.

ALS - ambient light sensor (ortam ����� sens�r�) - Ekrandaki parlakl��� kontrol etmeye yarayan bir �zellik.

antivir�s yaz�l�m� - Bilgisayar�n�zdaki vir�sleri tan�mlamak, karantina alt�na almak ve/veya silmek �zere tasarlanm�� bir program.

ASF - alert standarts format (alarm standartlar� format�) - Y�netim konsoluna donan�m ve yaz�l�m alarmlar�n� raporlamak �zere tasarlanm�� bir standart. ASF i�letim sisteminden ba��ms�z ba�l� ba��na bir platform olacak �ekilde tasarlanm��t�r.

a��r� ak�m koruyucusu - Bilgisayar� �im�ekli bir f�rt�nada ger�ekle�ebilecek ve elektrik �ebekesinden ula�abilecek ani voltaj y�kselmelerinden koruyan aparatlar. Voltaj�n normal �ebeke cereyan� seviyesinden %20 oran�nda, aniden d��mesi durumunda ortaya ��kan ani oynamalara kar�� ak�m koruyucular� koruma sa�lamaz.

A� ba�lant�lar� a��r� ak�m koruyucular taraf�ndan korunamaz. �im�ekli f�rt�nalarda her zaman �ebeke kablosunu a� konnekt�r�nden ��kar�n.

ayg�t - Bilgisayar�n�za tak�l� ya da ba�l� disket s�r�c�s�, yaz�c� ya da klavye gibi donan�mlar.

ayg�t s�r�c�s� - Bkz. s�r�c�.

B

ba�lant� ayg�t� - ta��nabilir diz �st� bilgisayar�n�z� masa �st� �al��ma ortam�na adapte etmek i�in ba�lant� noktas� �o�altma, kablo y�netimi ve g�venlik �zellikleri gibi imkanlar sa�lar.

bayt - Bilgisayar�n�z taraf�ndan kullan�lan temel veri birimi. Bir bayt genellikle 8 bite denk gelir.

bellek - Bilgisayar�n�z i�inde bulunan ge�ici bir veri depolama alan�. Bellekte bulunan veri kal�c� olmad���ndan dolay� dosyalar�n�z� bilgisayar�n�z� kapatmadan �nce ve �zerlerinde �al���rken mutlaka kaydetmeniz tavsiye edilir. Bilgisayar�n�z RAM, ROM ve video belle�i gibi bir �ok farkl� bellek bi�imi i�erebilir. Bellekle e� anlaml� olarak s�kl�kla RAM kelimesi kullan�l�r.

bellek adresi - RAM i�erisinde verilerin ge�ici olarak sakland�klar� belirli bir adres.

bellek e�leme - Bilgisayar�n ba�lang�� s�ras�nda bellek adreslerini fiziksel konumlara atad��� s�re�. Ayg�tlar ve yaz�l�m bu s�re�ten sonra i�lemcinin eri�ece�i bilgiyi tan�mlayabilir.

bellek mod�l� - Sistem kart�na ba�lanan ve bellek �ipine sahip k���k bir devre kart�.

beni oku dosyas� - Yaz�l�m paketi veya donan�m �r�n� ile beraber gelen bir metin dosyas�. Genellikle beni oku dosyalar� kurulum bilgileri ve �r�n hakk�nda yeni geli�meleri ya da hen�z belgelenmemi� olan d�zeltmeleri i�eren a��klamalar� kapsar.

BIOS - basic input/output system (temel girdi/��kt� sistemi) - Bilgisayar donan�m� ve i�letim sistemi aras�nda hizmet eden bir program (ya da yard�mc� program). Bu ayarlar�n bilgisayar �zerinde ne gibi etkilere sahip oldu�unu bilmiyorsan�z bu ayarlar� de�i�tirmemeniz tavsiye olunur. Ayr�ca sistem kurulumu olarak da adland�r�lmaktad�r.

bilgilendirme alan� - Windows g�rev �ubu�unun programlara ve saat, ses kontrol� ve yazd�rma durumu gibi bilgisayar fonksiyonlar�na h�zl� eri�im sa�layan b�l�m�. Ayr�ca sistem �ekmecesi olarak da adland�r�lmaktad�r.

bit - Bilgisayar taraf�ndan i�lenen k���k veri birimi.

Blu-ray Disc™ (BD)- 50 GB'a kadar veri depolama kapasitesine, tam 1080p video ��z�n�rl���ne (HDTV gerektirir) ve 7.1 kanal s�k��t�r�lmam�� �evresel ses �zelli�ine sahip bir optik depolama teknolojisi.

Bluetooth� kablosuz teknoloji - Etkin hale getirilen ayg�tlar�n otomatik olarak birbirlerini tan�malar�na imkan veren k�sa menzilli (9 m [29 feet]) a� ayg�tlar� i�in tasarlanm�� bir kablosuz teknoloji standart�.

b�l�nt� - Mant�ksal s�r�c�ler olarak bilinen bir ya da daha fazla mant�ksal veri depolama alan�na atanm�� sabit s�r�c� �zerinde bulunan fiziksel veri depolama alan�. Her b�l�nt� birden �ok mant�ksal s�r�c� i�erebilir.

bps - saniyedeki bit say�s� - Veri aktar�m h�z�n� �l�meye yarayan standart birim.

BTU - British thermal unit (�ngiliz s�cakl�k �l�me birimi) - Is� yay�m de�eri.

C

C - Celsius - 0�'nin suyun donma noktas� ve 100�'nin suyun kaynama noktas� oldu�u s�cakl�k �l��m de�eri.

CD-R - Kaydedilebilir CD - CD'nin kaydedilebilir bir versiyonu. CD-R �zerine veriler sadece bir kez kaydedilebilir. Bir kez kaydedildikten sonra veriler silinemez ya da �zerilerine yaz�lamaz.

CD-RW - Yeniden yazd�r�labilir CD - CD'nin yeniden yazd�r�labilir bir versiyonu. CD-RW diski �zerine veri yazd�r�labilir ve ard�ndan silinebilir ve tekrar yazd�r�labilir (yeniden yazd�r�labilir).

CD-RW s�r�c� - CD okuyabilen ve CD-RW (yeniden yazd�r�labilir CD) ve CD-R (kaydedilebilir CD) disklerine yazd�rabilen bir s�r�c�. CD-RW disklerine birden �ok kere yazd�rabilirsiniz ancak CD-R disklerine sadece bir kere yazd�rabilirsiniz.

CD-RW/DVD s�r�c� - Bazen combo s�r�c� olarak da adland�r�lan CD ve DVD okuyabilen ve CD-RW (yeniden yazd�r�labilir CD) ve CD-R (kaydedilebilir CD) diskleri �zerine yazd�rabilen bir s�r�c�. CD-RW disklerine birden �ok kere yazd�rabilirsiniz ancak CD-R disklerine sadece bir kere yazd�rabilirsiniz.

CMOS - Bir �e�it elektronik devre. Bilgisayarlar tarih, saat ve sistem kurulum se�eneklerini haf�zada tutmak i�in pille �al��an ve az yer tutan CMOS belle�ini kullan�rlar.

COA - Certificate of Authenticity (Orijinallik Sertifikas�) - Bilgisayar�n�za yap��t�r�lan bir etiket �zerine Windows taraf�ndan yerle�tirilmi� alfan�merik bir kod. Ayr�ca �r�n Anahtar� ya da �r�n Kimli�i olarak da adland�r�l�r.

CRIMM - continuity rambus in-line memory module (disk denetimcisi) - Herhangi bir bellek �ipine sahip olmayan ve kullan�lmayan RIMM yuvalar�n� doldurmaya yarayan �zel bir mod�l.

�

�ift �ekirdekli - Bilgisayar�n etkinli�ini ve birden fazla g�revi ayn� anda yapabilme yetisini art�rabilmek amac�yla iki adet fiziksel say�sal birimin tek bir i�lemci paketinin i�inde birle�ti�i bir teknoloji.

��z�n�rl�k - Bir yaz�c� ya da ekran taraf�ndan yarat�lan bir imaj�n keskinli�i ve berrakl���. ��z�n�rl�k ne kadar y�ksek olursa g�r�nt�n�n keskinli�ide o kadar �ok olur.

D

DDR SDRAM - double-data-rate SDRAM - Sistem performans�n� art�rmak �zere veri �o�alma devrini ikiye katlayan SDRAM tipi.

DDR2 SDRAM - double-data-rate 2 SDRAM - Bellek h�z�n� 400 MHz'in �zerine ��karmak i�in, 4-bitlik �nceden al�nm�� ve di�er yap�sal de�i�ikliklerin kullan�ld��� bir DDR SDRAM tipi.

Denetim Masas� - ��letim sistemi ve ekran ayarlar� gibi donan�m ayarlar�n� de�i�tirmenize olanak tan�yan bir Windows yard�mc� program�.

denetleyici - ��lemci ve bellek ya da i�lemci ve ayg�tlar aras�ndaki veri aktar�m�n� denetleyen bir �ip.

DIMM - dual in-line memory module (ikili dahili bellek mod�l�) - Sistem kart� �zerinde bir bellek mod�l�ne ba�lanan bellek �ipli bir devre kart�.

DIN konnekt�r� - DIN (Deutsche Industrie-Norm) standartlar�na uyumlu; yuvarlak, alt� pinli bir konnekt�r. Tipik olarak PS/2 klavye ya da fare kablosu konnekt�rlerini ba�lamak i�in kullan�l�r.

disk striping (disk da��t�m�) - �oklu disk s�r�c�leri �zerine veri yaymak i�in kullan�lan bir teknik. Disk da��t�m�, disk depolama �nitelerinden veri kurtarma �al��malar�n�n h�z�n� art�r�r. Disk da��t�m� �zelli�ine sahip bilgisayarlar genellikle kullan�c�lara veri birim boyutunu ya da b�lme b�y�kl���n� belirleme imkan� tan�r.

DMA - direct memory access (direkt bellek eri�imi) - ��lemciyi atlayarak RAM ve ayg�t aras�nda baz� belirli veri tiplerinin aktar�m�n� sa�layan bir kanal.

DMTF - Distributed Management Task Force (Da��t�lm�� G�rev Y�netim Kolu) - Da��t�lm�� masa�st�, a�, i�letme ve �nternet �evreleri i�in y�netim standartlar� geli�tiren donan�m ve yaz�l�m firmalar� konsorsiyumu.

DRAM - dynamic random-access memory (dinamik rastgele eri�im belle�i) - Kapasit�r i�eren entegre devreler i�erisinde bilgi depolayan bir bellek.

DSL - Digital Subscriber Line (Dijital Abone Hatt�) - Analog bir telefon hatt� �zerinden sabit, y�ksek h�zl� �nternet ba�lant�s� sa�layan bir teknoloji.

duvar ka��d� - Windows masa�st�nde arka plan deseni ya da resmi. Duvar ka��d�n�z� Windows Denetim Masas�ndan de�i�tirebilirsiniz. Ayr�ca en sevdi�iniz resmi tarayabilir ve duvar ka��d� yapabilirsiniz.

DVD-R - Kaydedilebilir DVD - DVD'nin kaydedilebilir bir versiyonu. DVD-R �zerine veriler sadece bir kez kaydedilebilir. Bir kez kaydedildikten sonra veriler silinemez ya da �zerilerine yaz�lamaz.

DVD+RW - Yeniden yazd�r�labilir DVD - DVD'nin yeniden yazd�r�labilir bir versiyonu. DVD+RW diski �zerine veri yazd�r�labilir ve ard�ndan silinebilir ve tekrar yazd�r�labilir (yeniden yazd�r�labilir). (DVD+RW teknolojisi DVD-RW teknolojisinden farkl�d�r.)

DVD+RW s�r�c�s� - DVD ve bir�ok CD otam�n� okuyabilen ve DVD+RW (yeniden yazd�r�labilir DVD) disklerine yazd�rabilen s�r�c�.

DVI - digital video interface (dijital video arabirimi) - Bilgisayar ve dijital video ekran� aras�ndaki dijital veri aktar�m� standart�.

E

ECC - error checking and correction (hata kontrol� ve d�zeltmesi) - Bellekten i�eri yada d��ar� do�ru veri ge�erken do�rulu�unu test etmeye yarayan �zel bir devre ile donat�lm�� bir �e�it bellek.

ECP - extended capabilities port (geni�letilmi� �zellikler ba�lant� noktas�) - Geli�tirilmi� �ift y�nl� veri aktar�m�na imkan tan�yan bir paralel konnekt�r tasar�m�. EPP ve ECP'ye benzer nitelikte olup veri aktarmak i�in direkt bellek eri�imi kullan�r ve genellikle performans art�r�r.

EIDE - enhanced integrated device electronics (geli�tirilmi� entegre ayg�t elektroni�i) - Sabit s�r�c�ler ve CD s�r�c�leri i�in tasarlanm�� IDE arabiriminin geli�tirilmi� bir versiyonu.

EMI - electromagnetic interference (elektromanyetik parazit) - Elektromanyetik radyasyondan kaynaklanan elektriksel parazitlenme.

entegre - Bilgisayar�n sistem kart� �zerinde fiziksel olarak yer alan bile�enler i�in kullan�l�r. Ayr�ca yerle�ik olarak da ifade edilir.

EPP - enhanced parallel port (geli�tirilmi� paralel ba�lant� noktas�) - �ift y�nl� veri aktar�m�na imkan tan�yan bir paralel konnekt�r tasar�m�.

ESD - electrostatic discharge (elektrostatik bo�alma) - Statik elektri�in h�zl� bir bi�imde bo�almas�. ESD bilgisayar ve ileti�im cihazlar� i�erisinde bulunan entegre devrelere zarar verebilir.

ExpressCard - PCMCIA standartlar�na uygun ��kart�labilir G/� kart�. Modem ve a� adapt�rleri ExpressCard'lara tipik �rneklerdir. ExpressCard'lar hem PCI Express'i hem de USB 2.0 standart�n� destekler.

Express Service Code - Acele Hizmet Kodu - Dell™ marka bilgisayar�n�z�n �zerine bir etiketle yap��t�r�lan numerik bir kod. Acele Hizmet Kodunu yard�m almak i�in Dell ile irtibata ge�ti�inizde kullan�n. Acele Hizmet Kodu hizmeti baz� �lkelerde verilemeyebilir.

F

Fahrenheit - 32�'nin suyun donma noktas� ve 212�'nin suyun kaynama noktas� oldu�u bir s�cakl�k �l��m de�eri.

FBD - fully-buffered DIMM (tam arabellekli DIMM) - DDR2 SDRAM �ipleri ve sistem aras�ndaki ileti�imi h�zland�ran DDR2 DRAM �iplerine ve Advanced Memory Buffer (AMB) (Geli�mi� Haf�za Arabelle�i) �zelliklerine sahip bir DIMM.

FCC - Federal Communications Commission (Federal �leti�im Komisyonu) - Bilgisayarlar�n ve di�er elektronik cihazlar�n ne kadar radyasyon yaymas� gerekti�ini belirleyen ileti�im ile ilgili h�k�mlerin y�r�t�lmesinden sorumlu olan A U.S. kurumu.

format - Bir s�r�c�y� ya da diski veri depolamaya haz�r hale getiren s�re�. Bir s�r�c� ya da disk formatland���nda �zerinde �nceden varolan bilgi kaybolur.

FSB - front side bus (�n taraf veri yolu) - ��lemci ve RAM aras�ndaki veri yolu ve fiziksel arabirim.

FTP - file transfer protocol (dosya aktar�m protokol�) - �nternete ba�l� bulunan bilgisayarlar aras�nda dosya de�i�imi i�in kullan�lan standart bir �nternet protokol�.

G

G - gravity (�ekim kuvveti) - Bir a��rl�k ve kuvvet �l��m de�eri.

GB - gigabayt- 1024 MB'a (1,073,741,824 bayt) denk gelen veri depolama �l��m birimi. Sabit s�r�c�de depolanan veri miktar� i�in kullan�ld���nda bu terim s�k�l�kla 1.000.000.000 bayt'a yuvarlan�r.

G/� - input/output (girdi/��kt�) - Bilgisayar�n�zdan ya da bilgisayar�n�za veri aktaran bir i�lem ya da ayg�t. Klavye ve yaz�c�lar I/O ayg�tlar�na �rnektir.

G/� adresi - RAM �zerinde bulunan, belirli bir ayg�t ile (seri konnekt�r, paralel konnekt�r ya da geni�letme yuvas� gibi) ili�kilendirilen ve i�lemcinin bu ayg�t ile ileti�im kurmas�na imkan tan�yan bir adres.

geni�letme kart� - Baz� bilgisayarlarda sistem kart� �zerine bir geni�letme yuvas�na tak�lan devre kart�, bilgisayar�n kapasitesini art�r�r. �rnek olarak video, modem ve ses kartlar� verilebilir.

geni�letme yuvas� - Sistem veriyoluna ba�lamak �zere geni�letme kart�n�n yerle�tirildi�i sistem kart� �zerinde bulunan (baz� bilgisayarlarda) bir konnekt�r.

geni�letilmi� g�r�nt�leme modu - �kinci bir ekran� ekran�n�z�n bir uzant�s�ym�� gibi kullanman�za olanak tan�yan bir g�r�nt�leme ayar�. Ayr�ca ikili g�r�nt�leme modu olarak da adland�r�lmaktad�r.

geni�letilmi� PC Kart� - Tak�ld���nda PC kart� yuvas� kenar�n� geni�leten bir PC Kart�.

GHz - gigahertz - Bin milyon Hz'e ya da bin MHz'e denk gelen bir frekans �l��m birimi. Bilgisayar i�lemcileri, veri yollar� ve arabirimler i�in ge�erli olan h�z de�erleri genellikle GHz cinsinden �l��l�r.

g�r�nt� denetleyicisi - Bilgisayar�n�z i�in -ekranla kombineli olarak- ekran kapasitesinde art�� sa�layan, ekran kart� ya da sistem kart� �zerinde bulunan bir devre (bilgisayarlarda entegre bir g�r�nt� denetleyicisi bulunur).

g�r�nt� kipi - Metin ve grafiklerin monit�r �zerinde nas�l g�r�nt�leneceklerini tan�mlayan bir kip. Windows i�letim sistemleri gibi grafik tabanl� yaz�l�mlar x'in yatay pikselleri y'nin pikselleri z'nin ise renkleri ifade etti�i g�r�nt� kipinde g�r�nt�lenir. Metin d�zenleyicileri gibi karakter temelli yaz�l�mlar x s�tunlar�n y sat�r karakterleri ile tan�mland��� g�r�nt� kipinde g�r�nt�lenir.

grafik modu - x'in yatay pikselleri y'nin dikey pikselleri z'nin ise renkleri ifade etti�i bir video modu. Grafik modlar� s�n�rs�z �e�itlilikte �ekil ve yaz� karakterini g�r�nt�leme yetene�ine sahiplerdir.

GUI - graphical user interface (grafik kullan�c� arabirimi) - Men�ler, pencereler ve simgeler arac�l���yla kullan�c� ile etkile�ime ge�en bir yaz�l�m. Windows i�letim sistemleri �zerinde �al��an bir�ok program GUI s�n�f�na girer.

H

haz�r bekleme kipi - Enerji tasarrufu yapmak i�in gerekli olmayan t�m bilgisayar faaliyetlerini kapatan bir enerji y�netim modu.

hibernate (derin uyku) modu - sabit s�r�c� �zerinde ayr�lan bir alana her�eyi kaydeden ve ard�ndan bilgisayar� kapatan bir g�� y�netim modu. Bilgisayar� yeniden ba�latt���n�zda, sabit s�r�c�ye kaydedilen bellek bilgisi otomatik olarak geri y�klenir.

HTTP - hypertext transfer protocol (hiper metin aktar�m protokol�) - �nternete ba�l� bulunan bilgisayarlar aras�nda dosya de�i�imi yap�lmas�n� sa�lamak �zere tasarlanm�� bir protokol.

Hyper-Threading - Hyper-Threading, belirli baz� g�revlerin e�zamanl� olarak y�r�t�lmesini sa�lamak �zere bir fiziksel i�lemciyi iki mant�ksal i�lemci olarak geli�tirerek genel bilgisayar performans�n� art�ran bir Intel teknolojisidir.

Hz - hertz - Saniye ba��na bir devire denk gelen frekans �l��m birimi. Bilgisayar ve elektronik cihazlarda frekans �l��m� genellikle kilohertz (kHz), megahertz (MHz), gihahertz (GHz) ya da terahertz (THz) cinsinden yap�l�r.

I

IC - integrated circuit (entegre devre) - Bilgisayar, ses ve video cihazlar�nda kullan�lmak �zere �retilen �zerinde binlerce ya da milyonlarca k���k elektronik bile�enin oldu�u yar� iletken bir devre ya da �ip.

IDE - integrated device electronics (entegre ayg�t elektroni�i) - Denetimcinin sabit s�r�c� ya da CD s�r�c�s� �zerine entegre oldu�u k�tle veri depolama ayg�tlar� i�in tasarlanan bir arabirim.

IEEE 1394 - Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc.(Elektrik ve Elektronik M�hendisleri Enstit�s� A.�.) - IEEE 1394-uyumlu ayg�tlar� birbirine ba�lamak i�in kullan�lan y�ksek performansl� seri veri yolu, �rne�in Dijital foto�raf makineleri ve DVD oynat�c�lar�n bilgisayara ba�lanmas� gibi.

IrDA - Infrared Data Association (K�z�l �tesi Veri Organizyonu) - K�z�l�tesi ileti�im i�in uluslararas� standartlar olu�turan bir organizasyon.

IRQ - interrupt request (kesme talebi) - Ayg�t�n i�lemci ile ileti�im kurmas�n� sa�lamak i�in belirli bir ayg�ta atanan elektronik bir veri yolu. T�m ayg�t ba�lant�lar�n�n IRQ'ya atanmas� gereklidir. �ki ayg�t ayn� IRQ atamas�n� payla�abilir. Ancak iki ayg�t e�zamanl� olarak �al��maz.

�s� so�urucusu - Baz� i�lemciler �zerinde bulunan ve �s�y� emmek i�in kullan�lan metal bir plaka.

ISP - Internet service provider (�nternet hizmet sa�lay�c�s�) - Direkt olarak internete ba�lanabilmenizi, e-posta g�nderip alabilmenizi ve internet sitelerine eri�ebilmenizi sa�lamak i�in ana sunucular�na ba�lanman�za izin veren kurulu� ya da �irket. ISP size tipik olarak bir yaz�l�m paketi, kullan�c� ad� ve �cret kar��l��� eri�im sa�layabilece�iniz bir telefon numaras� sa�lar.

�

ikili g�r�nt�leme modu - �kinci bir ekran� ekran�n�z�n bir uzant�s�ym�� gibi kullanman�za olanak tan�yan bir g�r�nt�leme ayar�. Ayr�ca geni�letilmi� g�r�nt�leme modu olarak da adland�r�lmaktad�r.

imle� - Bir sonraki klavye, dokunmatik y�zey ya da fare i�leminin nerede ger�ekle�ece�ini g�steren ekran veya monit�r �zerindeki belirte�. Genellikle yan�p s�nen d�z bir �izgi, alt� �izili bir karakter ya da k���k bir ok �eklinde olur.

i�lemci - Program talimatlar�n� i�leyen ve y�r�ten bir bilgisayar �ipi. Ayr�ca CPU (central processing unit (merkezi i�leme birimi)) olarak da adland�r�l�r.

K

karne - Ge�ici ithal mallar�n yabanc� �lkelere girmesini sa�layan uluslararas� g�mr�k belgesi. Ayr�ca ticari emtia pasaportu olarak da adland�r�l�r.

Kb - kilobit - 1024 bit'e denk gelen bir veri birimi. Bellek entegre edilmi� devrelerin kapasitelerini �l�meye yarayan bir �l��m birimi.

KB - kilobayt - 1024 bayt'a denk gelen bir veri �l��m birimi olmas�na ra�men genellikle 1000 bayt olarak ifade edilir.

kHz - kilohertz - 1000 Hz'e denk gelen bir frekans �l��m birimi.

k�sayol - S�k kullan�lan programlara, klas�rlere ve s�r�c�lere h�zl� bir bi�imde eri�ilmesini sa�layan bir simge. Winsows masa�st�n�ze bir k�sayol atad���n�zda ve simgesi �zerine �ift t�klad���n�zda �nce dizinini bulmak zorunda kalmadan ilgili klas�r�n� ya da dosyas�n� a�abilirsiniz. K�sayol simgeleri dosyalar�n konumunu de�i�tirmez. Bir k�sayolu silerseniz orijinal dosya bu i�lemden etkilenmez. Ayr�ca, bir k�sayol simgesini yeniden adland�rabilirsiniz.

k�z�l�tesi sens�r - Kablo ba�lant�s� kullanmadan bilgisayar ve k�z�l�tesi uyumlu ayg�tlar aras�nda veri aktar�m� yapmaya imkan tan�yan ba�lant� noktas�.

klas�r - Dosyalar�n organize edildi�i ya da grupland��� disk ya da s�r�c� �zerinde bir alan� tan�mlamak i�in kullan�lan bir terim. Klas�r i�erisinde bulunan dosyalar alfabetik olarak, tarihine g�re ve boyutuna g�re olmak �zere �e�itli yollarla g�r�nt�lenebilir ve s�ralanabilir.

kurulum program� - Donan�m ve yaz�l�m� yap�land�rmak ve kurmak i�in kullan�lan bir program. Windows tabanl� bir �ok yaz�l�m paketinde setup.exe ya da install.exe ba�l�klar� alt�nda kullan�c�ya sunulur. Kurulum program� sistem kurulumu'ndan farkl� bir �eydir.

L

L1 �nbellek - ��lemci i�inde depolanan birincil �nbellek.

L2 �nbellek - Gerek i�lemci d���nda gerekse i�lemcinin yap�s� ile bile�ik olabilen ikincil �nbellek.

LAN - local area network (yerel alan a��) - K���k bir alan� kapsayan bir bilgisayar a��. LAN genellikle bir bina i�erisine ya da birarada bulunan birka� bina i�erisine kurulur. LAN ba�ka bir LAN'a telefon hatlar� ya da radyo dalgalar� kullanarak geni� alan a�� (WAN) kurmak �zere ba�lanabilir.

LCD - liquid crystal display (likid kristal ekran) - Ta��nabilir bilgisayar ve flat-panel (d�z-panel) �zelli�ine sahip ekranlarda kullan�lan teknoloji.

LED - light-emitting diode (���k yayan diyod) - Bilgisayar�n durumunu ifade etmek i�in ���k yayan elektronik bir bile�en.

LPT - line print terminal (ba�l� yazd�rma terminali) - Bir yaz�c�ya ya da di�er paralel ayg�tlara paralel ba�lant� yap�lmas�na verilen ad.

M

Mb - megabit - 1024 Kb'a denk gelen bellek �ipi kapasitesi �l�� birimi.

MB - megabayt - 1,048,576 bayta denk gelen veri depolama �l��m birimi. 1 MB, 1024 KB'a e�ittir. Sabit s�r�c�de depolanan veri miktar� i�in kullan�ld���nda bu terim s�k�l�kla 1.000.000 bayt'a yuvarlan�r.

MB/sn - saniyedeki megabayt say�s� - Saniyede bir milyon bayt. Bu �l��m genellikle veri aktar�m �l��mleri i�in kullan�l�r.

Mbps - saniyedeki megabit say�s� - Saniyede bir milyon bit. Bu �l�� birimi genellikle a� ve modem �zerinden veri aktar�m h�zlar�n�n �l��lmesinde kullan�l�r.

medya (ortam) b�lmesi - Optik s�r�c�ler, ikinci bir pil ya da Dell TravelLite™ mod�l� gibi ayg�tlar� destekleyen bir b�lme.

metin d�zenleyici - Sadece metin i�eren dosyalar� olu�turmaya ve d�zenlemeye olanak sa�layan bir program, �rne�in Windows Notepad bir metin d�zenleyici kullanmaktad�r. Metin d�zenleyiciler genellikle bi�imlendirme (alt�n� �izme, yaz� tipini de�i�tirme vb. ) fonksiyonlar�na sahip olmaz.

MHz - megahertz - Saniyede 1 milyon devire denk gelen bir frekans �l��m birimi. Bilgisayar i�lemcileri, veri yollar� ve arabirimler i�in ge�erli olan h�z de�erleri genellikle MHz cinsinden �l��l�r.

Mini PCI - Modem ve NIC gibi ileti�im ama�l� entegre �evre birim ayg�tlar� i�in olu�turulmu� bir standart. Mini PCI kart� k���k harici bir kart olup fonksiyonel olarak standart PCI geni�letme kart� ile ayn� i�levi g�r�r.

Mini-Kart - �leti�im NIC'leri gibi entegre �evre birim ayg�tlar� i�in tasarlanm�� k���k bir kart. Mini-Kart fonksiyonel olarak standart PCI geni�letme kart� ile ayn� i�levi g�r�r.

modem - Bilgisayar�n�z�n analog bir telefon hatt� �zerinden di�er bilgisayarlar ile ileti�im kurmas�n� sa�layan bir ayg�t. �� tip modem bulunur: harici, PC kart� ve dahili. Genelde modem �nternet'e ba�lanarak e-posta g�nderip almak i�in kullan�l�r.

mod�l b�lmesi - Bkz. medya b�lmesi.

MP - megapiksel- Dijital foto�raf makineleri i�in kullan�lan g�r�nt� ��z�n�rl��� �l��m birimi.

msn - milisaniye- Bir saniyenin binde birine denk gelen zaman birimi. Veri depolama ayg�tlar�na eri�im s�releri genellikle bu birim �zerinden �l��l�r.

N

NIC - Bkz. a� adapt�r�.

nsn - nanosaniye- Bir saniyenin bir milyarda birine denk gelen zaman birimi.

NVRAM - nonvolatile random access memory (ge�ici olmayan rastgele eri�im belle�i) - Bilgisayar kapat�ld���nda yada harici g�� kayna�� kesildi�inde verileri saklayan bir bellek tipi. NVRAM tarih, saat ve sizin ayarlayabilece�iniz di�er sistem kurulum se�enekleri gibi bilgisayar yap�land�rma bilgilerinin i�lenmesi i�in kullan�l�r.

O

optik s�r�c� - CD, DVD ya da DVD+RW ortamlar�na yazd�rmak ya da bu ortamlardan veri okumak i�in optik teknoloji kullanan bir s�r�c�. CD s�r�c�leri, DVD s�r�c�leri, CD-RW s�r�c�leri ve CD-RW/DVD combo s�r�c�leri optik s�r�c�lere �rnek te�kil eder.

�

�nbellek - Gerek ana belle�in bir b�l�m� olarak ayr�labilen gerekse ba��ms�z y�ksek h�zl� bir veri depolama ayg�t� olarak kullan�labilen y�ksek h�zl� �zel bir veri depolama mekanizmas�. �nbellek bir�ok i�lemci faaliyetinin etkinli�ini geli�tirir.

�ny�kleme s�ras� - Bilgisayar�n �ny�kleme yapmaya �al��aca�� ayg�tlar�n s�ras�n� ifade eder.

�ny�klenebilir ortam - Bilgisayar�n�z� ba�latmak i�in kullanabilece�iniz CD, DVD ya da disket. Sabit s�r�c�n�z�n hasar g�rmesi ya da bilgisayar�n�za vir�s bula�mas� durumlar�na y�nelik olarak tedbirli olmak ad�na her zaman �ny�klenebilir bir CD, DVD ya da disket bulundurman�z tavsiye olunur. Sahip oldu�unuz S�r�c�ler ve Yard�mc� Programlar ortam� �ny�klenebilir ortamlara bir �rnek te�kil eder.

P

paralel konnekt�r - G/� ba�lant� noktas� genellikle bilgisayar�n�za paralel yaz�c� ba�lamak i�in kullan�l�r. Ayr�ca LPT ba�lant� noktas� olarak da adland�r�l�r.

parmak izi okuyucu - Bilgisayar�n�z� g�venlik alt�na alman�za yard�mc� olmak �zere kullan�c� kimli�inizi yetkilendirmek i�in parmak izinizi kullanan bir sens�r.

PC Kart� - PCMCIA standartlar�na uygun ��kart�labilir G/� kart�. Modem ve a� adapt�rleri PC Kart'lar�na tipik �rneklerdir.

PCI - peripheral component interconnect (ba�lant�l� �evresel komponent) - PCI i�lemci ve video, s�r�c�ler ve a�lar gibi ayg�tlar aras�nda y�ksek h�zl� veri yolu sa�layan, 32-ve 64-bit veri yolunu destekleyen bir yerel veri yoludur.

PCI Express - ��lemci ve ona ba�l� ayg�tlar aras�ndaki veri aktar�m h�z�n� art�rmaya yarayan PCI arabirimine uygulanan modifikasyon. PCI Express, 250 MB/sn ila 4 GB/sn aras�nda veri aktarabilir. PCI Express �ip seti ve ayg�t farkl� h�z kapasitelerine sahipse, daha d���k h�zda i�lerler.

PCMCIA - Personal Computer Memory Card International Association (Ki�isel Bilgisayar Bellek Kart� Uluslararas� Kurumu) - PC kartlar� i�in standartlar olu�turan organizasyon.

piksel - Ekran �zerinde bulunun tek nokta. G�r�nt�y� olu�turmak �zere pikseller sat�rlar ve s�tunlar halinde dizilmi�lerdir. 800 x 600 gibi bir video ��z�n�rl��� ile yukar� ve a�a�� do�ru dizilen piksel say�s�na kar�� piksel say�s� ifade edilir.

pil �mr� - Ta��nabilir bilgisayar pilinin bo�ald�ktan sonra tekrar �arj edilebildi�i s�re (y�l).

pil �al��ma s�resi - Ta��nabilir bilgisayar pilinin bilgisayara g�� sa�layabildi�i s�re (dakika ya da saat).

PIO - programmed input/output (programlanm�� girdi/��kt�) - Veri yolunun bir par�as� olarak i�lemci �zerinden iki ayg�t aras�nda veri aktarma metodu.

POST - power-on self-test (kendi kendini test) - BIOS taraf�ndan otomatik olarak y�klenen, bellek, sabit s�r�c�ler ve video gibi ana bilgisayar bile�enleri �zerinde temel testler yapan te�his programlar�. POST s�ras�nda herhangi bir problem saptanmamas� durumunda bilgisayar ba�latma i�lemine devam eder.

PS/2 - personal system/2 (ki�isel sistem/2) - PS/2-uyumlu klavye, fare ya da tu� tak�m� gibi cihazlar� ba�lamak i�in kullan�lan bir konnekt�r tipi.

PXE - pre-boot execution environment (�nceden �n y�kleme y�r�tme ortam�) - ��letim istemi olmayan a�a ba�l� bilgisayarlar�n yap�land�r�lmas�n� ve uzaktan ba�lat�lmas�n� sa�layan bir WfM (Wired for Management (Kablolu Y�netim)) standart�.

R

RAID - redundant array of independent disks (ba��ms�z disklerin art�k s�ras�) - Veri fazlal��� sa�lama y�ntemi. En �ok kullan�lan RAID uygulamalar� aras�nda RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 10 ve RAID 50 bulunur.

RAM - random-access memory (rastgele eri�im belle�i) - Program talimatlar�n�n ve verilerinin depoland��� birincil ge�ici veri depolama alan�. Bilgisayar� kapatt���n�z zaman RAM �zerinde saklanan t�m veriler kaybolur.

RFI - radio frequency interference (radyo frekans� paraziti) - 10 kHz ila 100,000 MHz aras�ndaki tipik radyo frekanslar�nda olu�an parazitlenme. Radyo frekanslar� elektro manyetik frekans bant�n alt ucunda bulunurlar ve k�z�l �tesi ve ���k gibi daha y�ksek frekans radyasyonlar�na k�yasla daha fazla parazitlenirler.

ROM - read-only memory (salt okunur bellek) - Bilgisayar taraf�ndan silinemeyecek ya da yazd�r�lamayacak veri ve programlar�n depoland��� bellek. ROM, RAM'den farkl� olarak, bilgisayar� kapatt�ktan sonra i�erdi�i bilgileri geri y�kler. Bilgisayar�n�z�n �al��mas� i�in vazge�ilmez �nem ta��yan baz� programlar ROM'da saklan�r.

RPM (devir/dk.) - revolutions per minute (dakikadaki devir say�s�) - Bir dakikada meydana gelen devir say�s�. Sabit s�r�c� genellikle rpm (devir/dk.) �zerinden �l��l�r.

RTC - real time clock (ger�ek zamanl� saat) - Bilgisayar kapat�ld�ktan sonra tarih ve saati haf�zas�nda tutmas�n� sa�layan sistem kart� �zerinde bulunan pille �al��an bir saat.

RTCRST - real-time clock reset (ger�ek zamanl� saati s�f�rlama) - Genellikle sorun giderme ama�l� olarak kullan�lan ve baz� bilgisayarlar�n sistem kartlar� �zerinde bulunan bir atlama teli.

S

S/PDIF - Sony/Philips Digital Interface (Sony/Philips Dijital Arabirimi)- Sesin bir dosyadan bir ba�ka dosyaya d�n��t�rmeye gerek kalmadan ve dosyan�n kalitesini azaltabilecek analog bir formattan aktar�lmas�na sa�layan bir ses aktar�m dosyas�.

saat h�z� - Sistem veri yoluna ba�l� olan bilgisayar bile�enlerinin ne h�zda �al��t�klar�n� MHz cinsinden ifade eden h�z.

sabit s�r�c� - Sabit s�r�c� �zerine veri yazan ve sabit s�r�c�den veri okuyan bir s�r�c�. Genellikle sabit s�r�c� ve sabit disk terimleri ile ifade edilir.

salt oku - G�r�nt�leyebildi�iniz ama d�zenleyip silemedi�iniz veri ve/veya dosyalar. Bir dosyanun salt okunur olmas� i�in:

• Yazmaya kar�� korumal� bir disket, CD ya da DVD �zerinde bulunur.
  
  
• A� �zerinde sistem y�neticisinin sadece belirli kullan�c�lara hak tan�d��� bir dizin i�erisinde bulunuyor olmas� gereklidir.
  
  

SAS - serial attached SCSI (seri tak�l� SCSI) - SCSI arabiriminin daha h�zl� ve seri olarak tak�lm�� bir versiyonu (orijinal SCSI'�n paralel yap�s�ndan farkl� olarak).

SATA - serial ATA (seri ATA) - ATA (IDE) arabiriminin daha h�zl� ve seri bir versiyonu.

ScanDisk - Dosyalar�, klas�rleri ve sabit s�r�c� y�zey hatalar�n� denetleyen bir Microsoft yard�mc� program�. ScanDisk genellikle bilgisayar� komutlara cevap vermeyi kestikten sonra yeniden ba�latt���n�zda �al���r.

SCSI - small computer system interface (k���k bilgisayar sistemi arabirimi) - Sabit s�r�c�, CD s�r�c�s�, yaz�c� ve taray�c� gibi ayg�tlar� bilgisayara ba�lamak i�in kullan�lan y�ksek h�zl� bir arabirim. SCSI tek bir denetleyici kullanarak bir�ok ayg�t� ba�layabilir. Her ayg�ta SCSI denetleyici veri yolu �zerinde kendine ait sahip oldu�u tan�mlama numaras� ile eri�ilir.

SDRAM - synchronous dynamic random-access memory (senkronize dinamik rastgele eri�im belle�i) - ��lemcinin optimum saat h�z� ile senkronize edilen bir DRAM tipi.

seri konnekt�r - G/� ba�lant� noktas� genellikle elde kullan�lan dijital cihazlar ya da dijital foto�raf makinesi gibi ayg�tlar� bilgisayar�n�za ba�lamak i�in kullan�l�r.

Servis Etiketi - support.dell.com adresinden Dell Deste�ine eri�ti�inizde ya da m��teri hizmetleri veya teknik destek i�in Dell'i arad���n�zada sat�n alm�� oldu�unuz bilgisayar� tan�mlayan ve bilgisayar�n�z�n �zerinde bulunan barkod etiketi.

seyahat mod�l� - Bilgisayar�n a��rl���n� azaltmak �zere ta��nabilir bilgisayar�n mod�l b�lmesine oturacak �ekilde tasarlanm�� olan plastik bir ayg�t.

SIM - Subscriber Identity Module (Abone Kimlik Mod�l�) - Bir SIM kart� ses ve veri iletimini �ifreleyen bir mikro�ip i�erir. SIM kartlar telefonlarda ya da ta��nabilir bilgisayarlarda kullan�labilir.

sistem kart� - Bilgisayar�n�zda bulunan ana devre kart�. Ayr�ca anakart olarak da adland�r�l�r.

sistem kurulumu - Bilgisayar donan�m� ve i�letim sistemi aras�nda arabirim g�revi g�ren bir yard�mc� program. Sistem kurulumu BIOS dahilinde tarih, saat ya da sistem �ifresi gibi kullan�c� taraf�ndan se�ilebilir se�enekleri yap�land�rman�za imkan tan�r. Bu ayarlar�n bilgisayar �zerinde ne gibi etkilere sahip oldu�unu bilmiyorsan�z bu ayarlar� de�i�tirmemeniz tavsiye olunur.

smart card (ak�ll� kart) - ��lemci ve bellek �ipiyle t�mle�ik bir kart. Smart (ak�ll�) kartlar bu �zellik ile donat�lm�� olan bilgisayarlarda kullan�c�n�n yetkilendirilmesi i�in kullan�labilir.

Strike Zone™ - Bilgisayar titre�im yaratan bir �oka maruz kald���nda ya da yere d���r�ld���nde (bilgisayar a��kken ya da kapal�yken) koruyucu bir birim g�revi g�ren sabit s�r�c�y� koruyan Platform taban�n�n g��lendirilmi� bir b�l�m�.

s�r�c� - ��letim sisteminin yaz�c� gibi bir ayg�t� kontrol etmesine imkan tan�yan bir yaz�l�m. Bilgisayara do�ru s�r�c�n�n y�klenmemesi durumunda bir�ok ayg�t do�ru bi�imde �al��mayabilir.

SVGA - super-video graphics array (s�per video grafik s�ras�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in tasarlanm�� bir video standart�. Genellikle kullan�lan SVGA ��z�n�rl�kleri 800 x 600 ve 1024 x 768 boyutlar�ndad�r.

Program�n g�r�nt�lendi�i renk ve ��z�n�rl�k say�s� monit�r�n, video denetleyicisinin ve s�r�c�lerinin ve bilgisayarda kurulu video belle�i miktar� kapasitelerine g�re de�i�iklik g�sterebilir.

S-video TV-out - TV ya da dijital bir ses ayg�t�n� bilgisayara ba�lamak i�in kullan�lan bir konnekt�r.

SXGA - super-extended graphics array (s�per geni�letilmi� grafik s�ras�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in 1280 x 1024 ��z�n�rl��e kadar destek veren bir video standart�.

SXGA+ - super-extended graphics array plus (s�per geni�letilmi� grafik s�ras� art�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in 1400 x 1050 ��z�n�rl��e kadar destek veren bir video standart�.

T

Tak ve Kullan - Bilgisayar�n ayg�tlar� otomatik olarak yap�land�rma yetisi. Tak ve Kullan otomatik kurulum, yap�land�rma ve BIOS, i�letim sistemi ve t�m ayg�tlar Tak ve Kullan uyumlu ise varolan donan�m ile uyumluluk sa�lar.

TAPI - telephony application programming interface (telefon uygulamas� programlama arabirimi)- Windows programlar�n�n ses, veri, faks ve video gibi telefona dair geni� bir yelpazeye sahip ayg�tlarla �al��mas�na imkan tan�r.

tazeleme oran� - Ekran�n�z �zerinde bulunan yatay sat�rlar�n yeniden �arj edildi�i, Hz cinsinden �l��len frekans (ayr�ca dikey frekans olarak da adland�r�l�r). Tazeleme oran� ne kadar y�ksek olursa, video titre�imi insan g�z� taraf�ndan o kadar az g�r�n�r.

TPM - trusted platform module (g�venilir platform mod�l�) - G�venlik yaz�l�mlar� ile birle�tirildi�inde a� ve bilgisayar g�venli�ini dosya ve e-posta koruma gibi �zellikleri etkin hale getirerek geli�tiren donan�m temelli bir g�venlik �zelli�i.

tu� kombinasyonu - E�zamanl� olarak birden �ok tu�a basman�z� gerektiren bir komut.

U

UAC - user account control (kullan�c� hesap kontrol�) - Etkin hale getirildi�inde kullan�c� hesaplar� aras�nda ve i�letim sistemi ayarlar�na eri�im konusunda ek bir g�venlik sa�layan Microsoft Windows Vista™ g�venlik �zelli�i.

UMA - unified memory allocation (birle�tirilmi� bellek yerle�imi) - Dinamik olarak video i�in yerle�tirilmi� olan sistem belle�i.

UPS - uninterruptible power supply (kesintisiz g�� kayna��) - Elektrik kesildi�inde ya da kabul edilemez bir voltaj seviyesine d��t���nde kullan�lan yedek bir g�� kayna��. Elektrik beslemesi tamamen kesildi�inde UPS, bilgisayar� s�n�rl� bir s�re boyunca �al��t�rmaya yetecek kadar g�� sa�lar. UPS sistemleri genellikle a��r� ak�m� bast�rma �zelli�ine sahiptir ve voltaj reg�lasyonu �zelli�ine de sahip olabilirler. K���k UPS sistemleri bilgisayar�n�z� g�venle kapatabilmenize imkan tan�yacak, birka� dakika boyunca elektrik beslemesi sa�larlar.

USB - universal serial bus (evrensel seri veri yolu) - USB uyumlu klavye, fare, joystick, taray�c�, hoparl�r, yaz�c�, geni� bant hizmetleri (DSL ve kablo modemler), g�r�nt�leme ayg�tlar� ya da veri depolama ayg�tlar� gibi d���k h�zl� ayg�tlara y�nelik donan�m arabirimi. Ayg�tlar direkt olarak bilgisayar�n�z �zerinde bulunan 4 pinli sokete ya da bilgisayar�n�za ba�l� �oklu ba�lant� noktas�na sahip bir hub'a tak�l�r. USB ayg�tlar� bilgisayar a��kken tak�labilirler ve ��kart�labilirler, ayr�ca birbirlerine seri ba�lanabilirler.

UTP - unshielded twisted pair (k�l�fs�z b�k�ml� �ift) - Bir�ok telefon �ebekesinin ve baz� bilgisayar a�lar�n�n kullanm�� olduklar� bir kablo tipini ifade eder. K�l�fs�z �iftler elektro manyetik parazitlenmeye kar�� koruma i�in her bir �ift kablonun etraf�na metal bir kaplama koymak yerine b�k�ml� olarak tasarlanm��lard�r.

UXGA - ultra-extended graphics array (ultra geni�letilmi� grafik s�ras�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in 1600 x 1200 ��z�n�rl��e kadar destek veren bir video standart�.

V

V - volt - Elektrik potansiyeli ya da elektromotif g�c� �l�� birimi. Bir V, 1 amper'lik ak�m, 1 ohm'luk bir diren�ten ge�erken meydana gelir.

veri yolu - Bilgisayar�n�zdaki bile�enler aras�nda bir ileti�im yolu.

veri yolu h�z� - Bir veri yolunun ne h�zla bilgi aktarabildi�ini ifade eden Mhz cinsi �zerinden ifade edilen h�z.

video belle�i - Ekran fonksiyonlar� i�in ayr�lm�� bellek �iplerinden olu�an bellek. Ekran belle�i genellikle sistem belle�inden daha h�zl�d�r. Kurulu ekran belle�i ilk olarak program�n g�r�nt�leyebildi�i renk say�s� �zerinde etki sahibidir.

video ��z�n�rl��� - Bkz. ��z�n�rl�k.

vir�s - Bilgisayar�n�zda bulunan verileri silmek ya da rahats�zl�k yaratmak �zere tasarlanm�� olan programlara verilen ad. Vir�s programlar� bir bilgisayardan ba�ka bir bilgisayara vir�sl� bir disk, �nternet'den indirilmi� bir yaz�l�m ya da e-posta eklentileri ile hareket eder. Vir�s bula�m�� olan bir program �al��t�r�ld���nda, programla t�mle�ik vir�s de �al��maya ba�lar.

Genellikle kullan�lan vir�sler disketin �ny�kleme sekt�rlerinde saklanan �n y�kleme vir�sleridir. Bilgisayar a��kken disket, disket s�r�c�s� i�erisinde b�rak�l�r ve ard�ndan bilgisayar kapat�l�r ve tekrar a��l�rsa bilgisayar i�letim sistemini bulmak amac�yla disketin �ny�kleme sekt�rlerini okudu�unda bilgisayara vir�s bula�m�� olur. Bilgisayara vir�s bula�mas� durumunda, vir�s tamamen silinene kadar o bilgisayarda okunan ya da yazd�r�lan t�m disketlere kendisini �o�altabilir.

W

W - watt - Elektrik g�c� �l�� birimi. Bir W, 1 volt i�in uygulanan 1 amper'lik bir g�ce kar��l�k gelir.

WHr - watt-saat- Genellikle bir pilin yakla��k kapasitesini ifade etmek i�in kullan�lan �l�� birimi. �rne�in, bir 66-WHr pili 66 W g�c� 1 saat ya da 33 W g�c� 2 saat boyunca sa�lar.

WLAN - wireless local area network (kablosuz yerel alan a��). �nternet eri�imi sa�lamak �zere hava yoluyla eri�im noktalar� ya da kablosuz routerlar� kullanarak bir birleriyle ileti�im kuran seri ba�lanm�� bilgisayarlar.

WWAN - wireless wide area network (kablosuz geni� alan a��). H�cresel teknolojiyi kullanan ve WLAN'dan �ok daha b�y�k bir co�rafik alan� kaplayan kablosuz y�ksek h�zl� veri a��.

WXGA - wide-aspect extended graphics array (geni� a��l� geni�letilmi� grafik s�ras�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in 1280 x 800 ��z�n�rl��e kadar destek veren bir video standart�.

X

XGA - extended graphics array (geni�letilmi� grafik s�ras�) - Ekran kartlar� ve denetleyicileri i�in 1024 x 768 ��z�n�rl��e kadar destek veren bir video standart�.

Y

yazma korumal� - De�i�tirilmesi m�mk�n olmayan dosya ya da medyalar Verinin de�i�tirilmesi ya da silinmesini koruma alt�na almak i�in yazma korumal� i�levini kullan�n. 3.5 in� disketi yazma korumal� hale getirmek i�in, yazma koruma t�rna��n� a��k konumuna getirin.

yerel veri yolu - Ayg�tlar�n verileri h�zl� bir bi�imde i�lemciye aktarmalar�n� sa�layan bir veri yolu.

Z

ZIF - zero insertion force (s�f�r girme g�c�) - Ne �ipe ne de soketine y�klenmeden bilgisayar �iplerinin tak�lmas�n� ya da ��kar�lmas�n� sa�layan bir soket �e�idi ya da konnekt�r.

Zip - �ok kullan�lan bir veri s�k��t�rma format�. Zip format� ile s�k��t�r�lan dosyalar Zip dosyalar� olarak adland�r�l�rlar ve genellikle dosya ad� uzant�lar� .zip �eklinde olur. �zel zip dosyalar�na �rnek olarak .exe uzant�l� kendini a�an dosyalar verilebilir. Kendini a�an bir dosyay� �zerine �ift t�klayarak a�abilirsiniz.

Zip s�r�c� - Iomega Corporation taraf�ndan geli�tirilen y�ksek kapasiteli bir disk s�r�c� olup, 3.5-in�'lik ��kart�labilir disklere sahiptir. Bu disklere Zip diskleri ad� verilmektedir. Zip diskleri genel disketlerden biraz daha geni� olup iki kat kal�nl�kta ve 100 MB'a kadar veri saklayabilmektedir.