��indekiler Sayfas�na Geri D�n��
Yaz�l�m Kontrolleri: Dell� OptiPlex� GX110 Sistem Kullanma K�lavuzu
�o�u bilgisayarda i�letim sistemi d���nda y�kl� ba�ka uygulamalar�n bulunmas� sebebiyle
bir yaz�l�m sorununu ay�klamak zor olabilir.
Yaz�l�m hatalar� ilk ba�ta donan�m hatalar� gibi g�z�kebilir. Yaz�l�m sorunlar�
a�a��daki durumlardan kaynaklanabilir:
- Bir program�n yanl�� bir �ekilde kurulmas� veya yap�land�r�lmas�
- Belirli programlarla �ak��an ayg�t s�r�c�leri
- Geri planda �al��an (TSR) programlar�n kullan�m�ndan kaynaklanan bellek �ak��malar�
- Ayg�tlar aras�ndaki kesinti �ak��malar�
Bilgisayardaki problemin bir yaz�l�m� �al��t�rmaktan kaynakland���n�
Sistem Kart� Ayg�tlar� test grubunu "Dell Diagnostics (Dell Tan�lar�)"nda a��klanan �ekilde �al��t�rarak do�rulayabilirsiniz. E�er gruptaki t�m testler ba�ar� ile tamamland�ysa
hata yaratan durum b�y�k ihtimalle yaz�l�mdan kaynaklanm��t�r.
Bu b�l�m yaz�l�m sorunlar�n� analiz etmek i�in baz� genel bilgiler
sa�lamaktad�r. Belirli bir yaz�l�mla ilgili detayl� sorun giderme bilgileri i�in,
yaz�l�mla birlikte gelen belgeler bak�n ya da o yaz�l�m�n destek servisine dan���n.
Bir yaz�l�m ald���n�zda, yaz�l�m� sabit disk s�r�c�n�ze kurmadan �nce bir vir�s tarama
yaz�l�m� ile vir�slere kar�� kontrol edin. Vir�sler, kendilerini
�o�altabilen kod par�ac�klar�d�r, sistemin t�m bellek kaynaklar�n� kullanabilir, sabit disk
s�r�c�deki bilgilere hasar verebilir veya yok edebilir ve etkiledikleri programlar�n performanslar�n� kal�c� olarak etkileyebilirler. Sat�n alabilece�iniz �e�itli ticari
vir�s tarama programlar� oldu�u gibi ilan tahtas� servislerinin (BBS) �o�unda
modemle y�kleyebilece�iniz �cretsiz da��t�lan vir�s tarama programlar� bulunur.
Bir program� kurmadan �nce, belgelerini okuyarak program�n nas�l �al��t���n�,
hangi donan�mlara ihtiyac� oldu�unu ve varsay�lan de�erlerini ��renin. Programla birlikte verilen
belgelerde genellikle program�n nas�l kurulaca��na ait y�nergeler ve program
disket(ler)inde veya CD(ler)inde yaz�l�m kurma rutinleri bulunur.
Yaz�l�m kurma rutini size gerekli program dosyalar�n� sabit disk
s�r�c�n�ze transfer etmekte yard�mc� olur. Kurma y�nergeleri
program�n�z� ba�ar�yla �al��t�rman�z i�in i�letim sisteminizi nas�l yap�land�rman�z
gerekti�i ile ilgili detaylar� sa�layabilir. Bir program�n kurma rutinini �al��t�rmadan �nce daima kurma y�nergelerini
okuyun. config.sys
ve autoexec.bat, gibi i�letim sisteminin baz� ba�lang�� dosyalar�nda de�i�iklik yapman�z
istenebilir veya kurma rutini bu dosyalar� otomatik olarak de�i�tirebilir.
Kurma rutinini �al��t�rd���n�zda, bilgisayar�n�z�n i�letim sisteminin
nas�l yap�land�r�ld���na, ne t�r bir bilgisayar�n�z�n oldu�una ve bilgisayar�n�za ne t�r ayg�tlar
ba�l� oldu�una ili�kin baz� cevaplar� vermeye haz�r olun.
Hata mesajlar� bir uygulama program�, i�letim sistemi ya da
bilgisayar�n�z taraf�ndan �retilebilir. "Mesajlar ve Kodlar"
sistem taraf�ndan �retilen hata mesajlar�n� konu al�r. E�er "Mesajlar ve Kodlar" da yer almayan
bir hata mesaj� belirirse, i�letim sistemi veya uygulama
program�n�z�n belgelerini kontrol edin.
E�er belli bir tu� ya da tu� grubuna yanl�� zamanda bas�l�rsa
program beklenmedik sonu�lar verebilir. Uygulama program�n�zla birlikte verilen belgelere bakarak
girdi�iniz de�erler veya karakterlerin ge�erli oldu�unu do�rulay�n.
��letim ortam�n�n kulland���n�z programlara uygun olarak
ayarland���ndan emin olun. Bilgisayar�n i�letim ortam�n�n parametrelerini de�i�tirdi�inizde, programlar�n
ba�ar� ile �al��mas�n� etkileyebilece�inizi akl�n�zdan ��kartmay�n.
Baz� durumlarda, i�letim ortam�nda de�i�iklik yapt�ktan sonra, art�k d�zg�n �al��mayan bir
program� yeniden kurman�z gerekebilir.
Bilgisayar a��ld���nda veya i�letim sistemi komut istemindeyken y�klenebilen
�e�itli yard�mc� ve destek programlar vard�r. Bu programlar
s�rekli bellekte kalarak daima kullan�labilecek �ekilde
tasarlanm��lard�r. Bunlar bilgisayar�n belle�inde kald�klar� i�in, di�er programlar bu TSR programlarca
kullan�lan belle�in tamam� veya bir k�sm�n� kullanmak istediklerinde bellek �ak��malar� ve
hatalar olu�abilir.
Genellikle bilgisayar�n�z�n (config.sys
ve autoexec.bat gibi) ba�lang�� dosyalar� sisteminizi ba�latt���n�zda TSR programlar� �al��t�racak
komutlar i�erir. E�er bu TSR programlar�ndan birinin bellek �ak��mas�na neden oldu�undan ��pheleniyorsan�z,
ba�lang�� dosyalar�ndan bu programlar� ba�latan komutlar� ��kart�n. E�er kar��la�t���n�z sorun
devam etmiyorsa, TSR programlar�ndan biri �ak��maya sebep olmu� demektir. Hangi
TSR program�n�n sorunu yaratt���n� buluncaya kadar TSR komutlar�n�
ba�lang�� dosyas�na birer birer geri ekleyin.
Baz� programlar kurulum bilgilerinin bir k�sm�n�, onlardan ��km��
olman�za ra�men geride b�rak�rlar. Sonu� olarak di�er programlar �al��amaz. Sisteminizi
yeniden ba�latman�z sorunun bu programlardan kaynaklan�p kaynaklanmad���n� do�rulayabilir.
Ayg�t s�r�c�ler denen �zel alt rutinleri kullanan programlarda bilgisayar
sisteminizde sorun yaratabilir. �rne�in, monit�re veri g�nderilme
yolundaki farkl�l�k belirli tipte bir video modu veya monit�r gerektiren �zel bir ekran
s�r�c�s� program�na ihtiya� duyabilir. Bu gibi durumlarda bu program� �al��t�rmak i�in
alternatif bir metot geli�tirmelisiniz��rne�in sadece o
program i�in kullanaca��n�z bir �n y�kleme program�. Bu sorununuzda size yard�mc� olmalar� i�in
kulland���n�z yaz�l�m�n destek hizmetini aray�n.
Bellek adres �ak��malar� iki veya daha fazla ayg�t �st bellek blo�unda
(UMB) ayn� adrese eri�mek istedi�inde olur. �rne�in, a� geni�letme kart�
ve geni�letilmi� haf�za sayfas� �st �ste gelen haf�za bloklar�na atand���nda
haf�za adres �ak��malar� ortaya ��kar. Sonu� olarak a�a ba�lanmak istedi�inizde
i�lem ba�ar�s�z olur.
Bu t�r �ak��may� ��zmek i�in ayg�tlardan birinin adresini
de�i�tirebilirsiniz �rne�in, a� geni�letme kart� ve geni�letilmi� haf�za sayfas� adres �ak��mas�
durumunu ele alal�m, a� kart�n� CC000h ile D0000h aral���nda bir adres
blo�una ta��yabilirsiniz Geni�letme kart�na adres blo�unu vermek i�in
kart�n belgelerine bak�n.
�ki ayg�t ayn� kesme iste�i (IRQ) hatt�n� kullanmaya �al��t���nda
problemler ��kabilir. Bu t�r �ak��malar� engellemek i�in kurulu t�m geni�letme kartlar�n�n
varsay�lan IRQ ayarlar�n� belgelerinden kontrol edin. Sonra Tablo 1'e bakarak kart� serbest IRQ
hatlar�ndan birine g�re yap�land�r�n.
 |
NOT: Tablo 1 varsay�lan IRQ de�erlerini listeler. Tak ve �al��t�r �zelli�i olan sistemlerde, bu ayarlar� de�i�tirebilirsiniz. E�er tak ve �al��t�r �zelli�i olan bir sisteme bir Tak ve �al��t�r kart� kurduysan�z, e�er varsa sistem otomatik olarak bo� bir IRQ hatt�n� se�ecektir. E�er kurdu�unuz kart Tak ve �al��t�r de�ilse ISA Yap�land�rma Yard�mc�s�n� �al��t�rarak mevcut IRQ ayarlar�n� tespit edebilir ve bo� bir IRQ hatt� bulabilirsiniz. |
Tablo 1.
Varsay�lan IRQ Hat De�erleri
| IRQ Hatt� |
Kullan�mda/Serbest |
| IRQ0 |
Sistem saati taraf�ndan kullan�l�yor |
| IRQ1 |
Klavye taraf�ndan ��k�� tamponunun doldu�u sinyalini vermek i�in kullan�l�yor |
| IRQ2 |
Kesinti denetleyici 1 taraf�ndan IRQ8 ile IRQ15 aras�n� etkinle�tirmek i�in kullan�l�yor |
| IRQ3 |
Seri ba�lant� noktas� 2 taraf�ndan kullan�l�yor |
| IRQ4 |
Seri ba�lant� noktas� 1 taraf�ndan kullan�l�yor |
| IRQ5 |
Kullan�ma Haz�r |
| IRQ6 |
Disket/teyp s�r�c� denetleyici taraf�ndan kullan�l�r. |
| IRQ7 |
Paralel ba�lant� noktas� taraf�ndan kullan�l�r |
| IRQ8 |
Ger�ek zaman saati (RTC) taraf�ndan kullan�l�r |
| IRQ9 |
Video grafik (VGA) arabirimi taraf�ndan kullan�l�r (se�ime ba�l�) |
| IRQ10 |
Kullan�ma Haz�r |
| IRQ11 |
Kullan�ma Haz�r |
| IRQ12 |
Fare ba�lant� noktas� taraf�ndan kullan�l�r |
| IRQ13 |
Matematik i�lemci taraf�ndan kullan�l�r (e�er varsa) |
| IRQ14 |
Birincil b�t�nle�ik s�r�c� elektronikleri (IDE) denetleyici taraf�ndan kullan�l�yor |
| IRQ15 |
�kincil IDE denetleyici taraf�ndan kullan�l�r. |
��indekiler Sayfas�na Geri D�n��