Pojęcia zawarte w tym słowniczku podano jedynie w celach informacyjnych. Opisywane funkcje mogą (ale nie muszą) dotyczyć danego komputera.
A
ACPI — zaawansowany interfejs konfiguracji i zasilania — Narzędzie systemu operacyjnego Microsoft® Windows®, które można tak skonfigurować, aby komputer przechodził w tryb gotowości lub hibernacji w celu oszczędzania energii elektrycznej potrzebnej do zasilania każdego z urządzeń komputera.
adres pamięci — Określone miejsce w pamięci RAM, w którym dane są tymczasowo przechowywane.
adres we/wy — Adres w pamięci RAM związany z określonym urządzeniem (takim jak złącze szeregowe, złącze równoległe lub gniazdo rozszerzeń) umożliwiający komunikowanie się procesora z tym urządzeniem.
AGP — przyspieszony port graficzny — Dedykowany port graficzny umożliwiający wykorzystanie pamięci systemowej podczas wykonywania zadań związanych z grafiką. Dzięki AGP uzyskuje się płynny obraz wideo w rzeczywistych kolorach, ponieważ łączność między układami karty graficznej a pamięcią komputera odbywa się przy wykorzystaniu szybkiego interfejsu.
akumulator — Wewnętrzne źródło zasilania wielokrotnego ładowania, wykorzystywane do pracy na komputerze przenośnym, gdy nie jest on podłączony do zasilacza i gniazda elektrycznego.
ALS — Czujnik oświetlenia otoczenia.
APR — zaawansowany replikator portów — Urządzenie dokujące, umożliwiające wygodne korzystanie z monitora, klawiatury, myszy oraz innych urządzeń zewnętrznych podczas pracy z komputerem przenośnym.
ASF — format standardów alertów (alert standard format) — Standard definiujący mechanizm raportowania alertów dotyczących sprzętu i oprogramowania do konsoli zarządzania. Standard ASF zaprojektowano tak, aby był niezależny od platformy i systemu operacyjnego.
B
bajt — Podstawowa jednostka danych wykorzystywana przez komputer. Bajt jest zazwyczaj równy 8 bitom.
BIOS (basic input/output system) — podstawowy system wejścia/wyjścia — Program (lub narzędzie) stanowiące interfejs pomiędzy sprzętem komputera a systemem operacyjnym. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana ustawienia, nie należy go zmieniać. Nazywany także programem konfiguracji systemu.
bit — Najmniejsza jednostka danych interpretowana przez komputer.
Bluetooth® wireless technology — Standard technologii bezprzewodowej krótkiego zasięgu (9 m [29 stóp]) urządzeń sieciowych umożliwiający obsługującym go urządzeniom automatyczne rozpoznawanie się.
b/s — bity na sekundę — Standardowa jednostka pomiaru szybkości transmisji danych.
BTU — brytyjska jednostka ciepła — Miara wydzielania ciepła.
C
C — stopnie Celsjusza — Skala pomiaru temperatury, w którym 0° odpowiada punktowi zamarzania wody, a 100° punktowi wrzenia wody.
chroniony przed zapisem — Pliki lub nośniki, które nie mogą być zmienione. Zabezpieczenie przed zapisem pozwala uniknąć modyfikacji lub zniszczenia danych. Aby ochronić przed zapisem dyskietkę 3,5 cala, należy przesunąć blokadę zabezpieczającą przed zapisem na pozycję otwartą.
COA — certyfikat autentyczności (Certificate of Authenticity) — Kod alfanumeryczny systemu Windows znajdujący się na naklejce na komputerze. Nazywany jest również Kluczem produktu lub Identyfikatorem produktu.
CRIMM — moduł pamięci z ciągłą łączówką typu rambus — Specjalny moduł pozbawiony układów scalonych pamięci służący do wypełniania nieużywanych gniazd RIMM.
czas pracy akumulatora — Liczony w minutach lub godzinach okres, przez który akumulator komputera przenośnego utrzymuje energię i jest w stanie zasilać komputer.
częstotliwość odświeżania — Częstotliwość, mierzona w Hz, z jaką odświeżane są poziome linie ekranu (czasami jest ona określana jako częstotliwość pionowa). Im wyższa jest częstotliwość odświeżania, tym mniejsze migotanie jest widziane przez ludzkie oko.
czujnik podczerwieni — Port umożliwiający przesyłanie danych między komputerem a urządzeniem obsługującym komunikację w podczerwieni bez użycia połączenia kablowego.
D
DDR SDRAM — pamięć SDRAM o podwójnej przepustowości — Typ pamięci SDRAM, który podwaja liczbę cykli przetwarzania pakietów danych, zwiększając wydajność systemu.
DDR2 SDRAM — pamięć SDRAM o podwójnej szybkości przesyłu danych 2 — Rodzaj pamięci DDR SDRAM, który używa 4-bitowego pobierania z wyprzedzeniem i innych zmian w architekturze, aby zwiększyć szybkość pamięci powyżej 400 MHz.
DMA — bezpośredni dostęp do pamięci — Kanał umożliwiający przesyłanie danych określonego typu pomiędzy pamięcią RAM a urządzeniem, z pominięciem procesora.
DMTF — Distributed Management Task Force — Konsorcjum producentów sprzętu i oprogramowania zajmujące się projektowaniem standardów zarządzania środowiskami rozproszonych stacji roboczych, sieci, przedsiębiorstw i Internetu.
domena — Grupa komputerów, programów i urządzeń sieciowych, które są zarządzane jako całość i które obowiązują wspólne zasady i procedury korzystania przez określoną grupę użytkowników. Użytkownik loguje się do domeny w celu uzyskania dostępu do jej zasobów.
DRAM — Pamięć przechowująca informacje w układach scalonych zawierających kondensatory.
DSL — cyfrowa linia abonencka (Digital Subscriber Line) — Technologia umożliwiająca stałe połączenie internetowe o dużej szybkości poprzez analogową linię telefoniczną.
DVD — uniwersalny dysk cyfrowy — Dysk o dużej pojemności, zazwyczaj używany do przechowywania filmów. Napędy DVD odczytują również większość nośników CD.
DVD-R — nagrywalny dysk DVD — Dysk DVD, na którym można nagrywać dane. Na dysk DVD-R dane można nagrywać tylko raz. Po nagraniu nie będzie można usunąć lub nadpisać danych.
DVI — cyfrowy interfejs wideo — Standard cyfrowej transmisji danych pomiędzy komputerem a wyświetlaczem cyfrowym.
dysk CD — dysk kompaktowy — Optyczny rodzaj nośnika do przechowywania danych, zazwyczaj używany do przechowywania oprogramowania lub muzyki.
dysk CD-R — dysk CD jednokrotnego zapisu — Dysk CD, na którym można nagrywać dane. Dane mogą zostać nagrane na dysk CD-R tylko jednorazowo. Po nagraniu nie będzie można usunąć lub nadpisać danych.
dysk CD-RW — dysk CD wielokrotnego zapisu — Dysk CD, na którym można wielokrotnie zapisywać dane. Na dysku CD-RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i nadpisać (zapisać ponownie).
dysk DVD+RW — Odmiana dysku DVD wielokrotnego zapisu. Na dysku DVD+RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i nadpisać (zapisać ponownie). Technologia DVD+RW różni się od technologii DVD-RW.
dysk rozruchowy — Dysk, którego użyć można do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem.
dyskietka — Forma elektromagnetycznego nośnika danych. Znana dawniej pod nazwą dysk miękki.
E
ECC — sprawdzanie błędów i korekcja — Typ pamięci zawierający specjalne układy testujące poprawność danych podczas ich przesyłania do i z pamięci.
ECP — port o rozszerzonych możliwościach — Złącze równoległe zapewniające ulepszoną dwukierunkową transmisję danych. Port ECP, podobnie jak EPP, podczas transferu danych wykorzystuje bezpośredni dostęp do pamięci, co często wpływa korzystnie na wydajność.
edytor tekstu — Program wykorzystywany do tworzenia i edycji plików zawierających tylko tekst, na przykład Notatnik w systemie Windows wykorzystuje edytor tekstu. Edytory tekstu nie umożliwiają zazwyczaj zawijania wierszy czy formatowania tekstu (podkreślania, zmiany czcionek itp.).
EIDE — udoskonalona zintegrowana elektronika urządzeń — Ulepszona wersja interfejsu IDE dla dysków twardych i napędów CD.
ESD — wyładowania elektrostatyczne — Gwałtowne wyładowanie elektryczności statycznej. Wyładowanie elektrostatyczne może spowodować uszkodzenie układów scalonych znajdujących się w komputerze i sprzęcie komunikacyjnym.
ExpressCard — Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem PCMCIA. Popularnymi typami kart ExpressCard są modemy i karty sieciowe. Kart ExpressCard obsługują zarówno standard PCI Express, jak i USB 2.0.
F
FCC — Federalna komisja komunikacji (Federal Communications Commission) — Agencja rządu USA odpowiedzialna za wprowadzanie w życie przepisów związanych z komunikacją i określających ilość promieniowania, jakie mogą emitować komputery i inny sprzęt elektroniczny.
folder — Miejsce na dysku lub w napędzie służące do organizowania i grupowania plików. Pliki w folderze mogą być przeglądane i porządkowane na wiele sposobów, na przykład alfabetycznie, według dat lub według rozmiarów.
formatowanie — Proces przygotowania napędu lub dysku do przechowywania plików. Podczas formatowania napędu lub dysku znajdujące się na nim informacje są tracone.
FTP — protokół przesyłania plików — Standardowy protokół internetowy używany do wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci Internet.
G
G — grawitacja — Miara ciężaru i siły.
GB — gigabajt — Jednostka ilości danych równa 1024 MB (1 073 741 824 bajty). W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.
GHz — gigaherc — Jednostka częstotliwości równa miliardowi Hz, czyli tysiącowi MHz. Szybkość procesorów, magistrali i interfejsów komputera jest często mierzona w GHz.
gniazdo rozszerzeń — Złącze na płycie systemowej (w niektórych komputerach), w którym instaluje się kartę rozszerzeń, podłączając ją w ten sposób do magistrali systemowej.
GUI — graficzny interfejs użytkownika — Oprogramowanie komunikujące się z użytkownikiem za pomocą menu, okien i ikon. Większość programów pracujących w systemach operacyjnych Windows wykorzystuje interfejsy GUI.
H
HTML — język hipertekstowego znakowania informacji — Zestaw kodów wstawianych do strony sieci Web, umożliwiający wyświetlenie jej w przeglądarce internetowej.
HTTP — protokół przesyłania hipertekstu — Protokół umożliwiający wymianę plików pomiędzy komputerami podłączonymi do Internetu.
Hz — herc — Jednostka miary częstotliwości odpowiadająca 1 cyklowi na sekundę. Komputery i urządzenia elektroniczne często mierzone są za pomocą kiloherców (kHz), megaherców (MHz), gigaherców (GHz) oraz teraherców (THz).
I
IC — układ scalony — Półprzewodnikowa płytka lub układ z wbudowanymi tysiącami lub milionami miniaturowych elementów elektronicznych, używane w sprzęcie komputerowym, audio i wideo.
IDE — zintegrowana elektronika urządzeń — Interfejs urządzeń pamięci masowej, w których kontroler zintegrowany jest z dyskiem twardym lub napędem CD.
IEEE 1394 — Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc. — Magistrala szeregowa o wysokiej wydajności używana do podłączania do komputera urządzeń zgodnych ze standardem IEEE 1394, takich jak aparaty cyfrowe i odtwarzacze DVD.
IrDA — Infrared Data Association — Organizacja, która opracowuje międzynarodowe standardy komunikacji w podczerwieni.
ISP — usługodawca internetowy — Firma oferująca dostęp do swojego serwera w celu bezpośredniego połączenia się z siecią Internet, wysyłania i odbierania poczty e-mail oraz przeglądania witryn sieci Web. Zazwyczaj ISP oferuje za opłatą pakiet oprogramowania, nazwę użytkownika i telefoniczne numery dostępowe.
K
karnet — Jest to międzynarodowy dokument celny, który ułatwia tymczasowy wwóz produktu do innych krajów. Jest również znany jako paszport handlowy.
karta inteligentna — Karta, na której umieszczono procesor i układ pamięci. Karty inteligentne mogą być używane do uwierzytelniania użytkownika na komputerze obsługującym karty inteligentne.
karta PC — Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem PCMCIA. Popularnymi typami kart PC są modemy i karty sieciowe.
karta rozszerzenia — Karta z układami elektronicznymi, którą instaluje się w gnieździe rozszerzenia na płycie systemowej niektórych komputerów w celu zwiększenia możliwości komputera. Kartami rozszerzeń są np. karty graficzne, karty modemu i karta dźwiękowa.
karta sieciowa — Układ umożliwiający pracę w sieci. Komputer może być wyposażony w kartę sieciową wbudowaną na płycie systemowej lub kartę PC zawierającą w sobie kartę sieciową. Karta sieciowa nazywana jest również kontrolerem NIC (Network Interface Controller).
Karta SIM — Subscriber Identity Module. Karta SIM zawiera mikroukład scalony szyfrujący transmisje głosu i danych. Kart SIM mogą być używane w telefonach lub komputerach przenośnych.
kb — kilobit — Jednostka danych równa 1024 bitom. Jest to miara pojemności układów scalonych pamięci.
kB — kilobajt — Jednostka danych równa 1024 bajtom, często określana jest jako 1000 bajtów.
kHz — kiloherc — Jednostka częstotliwości równa 1000 Hz.
Kod ekspresowej usługi — Kod numeryczny znajdujący się na naklejce na komputerze firmy Dell™. Kod ESC należy podać, kontaktując się z firmą Dell w celu uzyskania pomocy technicznej. Nie w każdym kraju usługa kodu ESC firmy Dell jest dostępna.
kontroler — Układy scalone sterujące przepływem danych między procesorem a pamięcią lub między procesorem a urządzeniami.
kontroler grafiki — Układ w karcie graficznej lub na płycie systemowej (w komputerach ze zintegrowanym kontrolerem grafiki), który w połączeniu z monitorem umożliwia komputerowi wyświetlanie grafiki.
kopia zapasowa — Kopia pliku programu lub danych na dyskietce, dysku CD, dysku DVD lub dysku twardym. Regularne wykonywanie kopii zapasowych plików danych z dysku twardego jest wskazanym środkiem ostrożności.
kursor — Znacznik na wyświetlaczu lub ekranie określający, w którym miejscu wykonana zostanie czynność pochodząca z klawiatury, panelu dotykowego lub myszy. Kursor przybiera zazwyczaj postać migającej ciągłej linii, znaku podkreślenia albo małej strzałki.
L
LAN — sieć lokalna — Sieć komputerowa obejmująca niewielki obszar. Sieć LAN jest zazwyczaj ograniczona do budynku lub kilku sąsiadujących budynków. Sieć LAN może być podłączona do innej sieci LAN na dowolną odległość za pomocą linii telefonicznych i fal radiowych; takie połączone ze sobą sieci LAN tworzą sieć rozległą (WAN).
LCD — wyświetlacz ciekłokrystaliczny — Technologia stosowana w komputerach przenośnych i płaskich wyświetlaczach panelowych.
LED — dioda świecąca — Element elektroniczny emitujący światło, wskazujący stan komputera.
LPT — terminal drukowania wierszowego — Oznaczenie dla połączenia równoległego do drukarki lub innego urządzenia równoległego.
M
magistrala — Ścieżka komunikacyjna pomiędzy elementami komputera.
magistrala FSB — Ścieżka transmisji danych i interfejs fizyczny pomiędzy procesorem, a pamięcią RAM.
magistrala lokalna — Magistrala danych zapewniająca wysoką przepustowość w komunikacji urządzeń z procesorem.
mapowanie pamięci — Proces, za pomocą którego podczas uruchamiania komputer przypisuje miejscom fizycznym adresy pamięci. Następnie urządzenia i oprogramowanie mogą zidentyfikować informacje udostępniane procesorowi.
Mb — megabit — Miara pojemności układów pamięci równa 1024 kb.
Mb/s — megabit na sekundę — Milion bitów na sekundę. Miara ta jest zazwyczaj wykorzystywana do określania prędkości transmisji modemów i sieci.
MB — megabajt — Jednostka ilości danych równa 1 048 576 bajtów. 1 MB jest równy 1024 kB. W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.
MB/s — megabajty na sekundę — Milion bajtów na sekundę. W tych jednostkach podaje się zazwyczaj prędkość przesyłu danych.
MHz — megaherc — Miara częstotliwości odpowiadająca 1 milionowi cykli na sekundę. Szybkości procesorów, magistrali i interfejsów komputera są często mierzone w MHz.
modem — Urządzenie umożliwiające komputerowi komunikowanie się z innymi komputerami za pośrednictwem analogowej linii telefonicznej. Wyróżnia się trzy typy modemów: zewnętrzne, karty PC oraz wewnętrzne. Modemu używa się zazwyczaj do łączenia z siecią Internet i wymiany poczty e-mail.
moduł pamięci — Mała płytka drukowana zawierająca układy scalone pamięci, którą podłącza się do płyty systemowej.
moduł podróżny — Plastikowe urządzenie przeznaczone do wkładania do wnęki modułowej komputera przenośnego i zmniejszenia wagi komputera.
monitor — Podobne do telewizora urządzenie o wysokiej rozdzielczości wyświetlające informacje wyjściową komputera.
ms — milisekunda — Miara czasu odpowiadająca jednej tysięcznej części sekundy. W milisekundach mierzy się czas dostępu urządzeń pamięci masowej.
mysz — Urządzenie wskazujące sterujące ruchem kursora na ekranie. Zazwyczaj, aby przesunąć wskaźnik lub kursor na ekranie, przesuwa się mysz po twardej, płaskiej powierzchni.
N
napęd CD — Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu danych z dysków CD.
napęd CD-RW — Napęd mogący odczytywać dyski CD oraz zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać tylko raz.
napęd CD-RW/DVD — Napęd nazywany czasem napędem hybrydowym lub napędem combo, na którym można odczytywać dyski CD i DVD oraz zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać tylko raz.
napęd DVD — Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu danych z dysków DVD i CD.
napęd DVD+RW — Napęd mogący odczytywać dyski DVD i większość nośników CD oraz zapisywać dyski DVD-RW (DVD wielokrotnego zapisu).
napęd dyskietek — Napęd dyskietek może odczytywać i zapisywać dyskietki.
napęd dysku twardego — Napęd odczytujący i zapisujący dane na dysku twardym. Terminy napęd dysku twardego i dysk twardy są często stosowane zamiennie.
napęd optyczny — Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu lub zapisu danych na dyskach CD, DVD lub DVD+RW. Napędy optyczne to np. napędy CD, DVD, CD-RW i hybrydowe napędy CD-RW/DVD.
napęd Zip — Napęd dyskietek o wysokiej pojemności opracowany przez firmę Iomega Corporation, wykorzystujący 3,5-calowe dyski wymienne, nazwane dyskami Zip. Dyski Zip są nieco większe niż zwykłe dyskietki, około dwa razy grubsze i mogą pomieścić do 100 MB danych.
NIC — Patrz kartasieciowa.
ns — nanosekunda — Miara czasu odpowiadająca jednej miliardowej części sekundy.
NVRAM — nieulotna pamięć o dostępnie swobodnym — Typ pamięci, który przechowuje dane, gdy komputer jest wyłączony lub utraci zewnętrzne źródło zasilania. Pamięć NVRAM jest stosowana do przechowywania informacji dotyczących konfiguracji komputera, takich jak data, godzina i inne ustawione przez użytkownika opcje konfiguracji systemu.
O
obszar powiadamiania — Część paska zadań systemu Windows zawierająca ikony umożliwiające szybki dostęp do programów i funkcji komputera, takich jak zegar, regulacja głośności i stan drukowania. Określany również jako pasek zadań.
odtwarzacz CD — Oprogramowanie wykorzystywane do odtwarzania muzycznych dysków CD. Okno odtwarzacza CD zawiera przyciski sterowania odtwarzaniem dysku CD.
odtwarzacz DVD — Oprogramowanie wykorzystywane do oglądania filmów DVD. Okno odtwarzacza DVD zawiera przyciski do sterowania odtwarzaniem filmu.
oprogramowanie — Dowolny element, który może być przechowywany w formie elektronicznej, np. pliki lub programy komputerowe.
oprogramowanie antywirusowe — Program przeznaczony do identyfikowania wirusów, poddawania ich kwarantannie i/lub usuwania z komputera.
P
pamięć — Obszar tymczasowego przechowywania danych znajdujący się wewnątrz komputera. Ponieważ dane w pamięci nie są trwałe, zalecane jest, aby często zapisywać pliki podczas pracy nad nimi i aby zapisywać pliki przed wyłączeniem komputera. Komputer może zawierać wiele rodzajów pamięci, takich jak RAM, ROM i pamięć graficzna. Często słowo pamięć jest używane jako synonim pamięci RAM.
pamięć podręczna — Specjalny mechanizm przechowywania danych umożliwiający bardzo szybki dostęp do nich. Może to być zarezerwowana sekcja pamięci głównej lub niezależne urządzenie. Pamięć podręczna zwiększa efektywność wielu operacji procesora.
pamięć podręczna pierwszego poziomu (L1 cache) — Podstawowa pamięć podręczna znajdująca się wewnątrz procesora.
pamięć podręczna drugiego poziomu (L2 cache) — Dodatkowa pamięć podręczna, która może znajdować się na zewnątrz procesora lub może być częścią jego architektury.
pamięć wideo — Pamięć składająca się z układów pamięci, przeznaczona dla funkcji wideo. Pamięć wideo jest zazwyczaj szybsza niż pamięć systemowa. Ilość zainstalowanej pamięci wideo ma głównie wpływ na ilość kolorów, jakie program może wyświetlić.
Panel sterowania — Narzędzie systemu Windows służące do modyfikowania ustawień systemu operacyjnego i sprzętu, takich jak ustawienia wyświetlania.
partycja — Fizyczny obszar na dysku twardym, który jest przyporządkowany do jednego lub kilku obszarów logicznych, zwanych dyskami logicznymi. Każda partycja może zawierać wiele dysków logicznych.
pasek zadań — Patrz obszar powiadamiania.
PCI — połączenie elementów zewnętrznych — PCI to magistrala lokalna obsługująca 32- i 64-bitowe ścieżki danych. Zapewnia ścieżki danych o wysokiej szybkości pomiędzy procesorem a urządzeniami, takimi jak karty graficzne, napędy i urządzenia sieciowe.
PCI Express — Modyfikacja interfejsu PCI, która zwiększa szybkość przesyłania danych pomiędzy procesorem i podłączonymi do niego urządzeniami. Interfejs PCI Express umożliwia przesyłanie danych z szybkością od 250 MB/s do 4 GB/s. Jeżeli zestaw układów scalonych interfejsu PCI Express oraz urządzenie są przystosowane do różnych szybkości, będą one pracowały z niższą szybkością.
PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) — Organizacja, która opracowała standardy kart PC.
piksel — Pojedynczy punkt na ekranie wyświetlacza. Ułożenie pikseli w wierszach i kolumnach tworzy obraz. Rozdzielczość graficzna, taka jak 800 x 600, wyrażana jest przez liczbę pikseli w poziomie i w pionie.
PIN — osobisty numer identyfikacyjny — Ciąg cyfr i/lub liter używany do ograniczenia nieautoryzowanego dostępu do sieci komputerowych i innych zabezpieczonych systemów.
PIO — programowane wejście/wyjście — Metoda przesyłania danych pomiędzy dwoma urządzeniami, w której procesor jest częścią ścieżki danych.
plik pomocy — Plik zawierający informacje opisowe lub instrukcje dotyczące określonego produktu. Niektóre pliki pomocy są powiązane z określonym programem, tak jak Pomoc w programie Microsoft Word. Inne pliki pomocy stanowią niezależne źródła referencyjne. Pliki pomocy mają zazwyczaj rozszerzenie .hlp lub .chm.
plik readme — Plik tekstowy dołączony do pakietu oprogramowania lub urządzenia. Zazwyczaj plik readme zawiera informacje dotyczące instalacji oraz opis nowych cech produktu oraz poprawek, które nie zostały umieszczone w dokumentacji.
Plug and Play — Technologia umożliwiająca automatyczne konfigurowanie urządzeń przez komputer. Technologia Plug and Play umożliwia automatyczną instalację, konfigurację i zgodność z istniejącym sprzętem, jeżeli system BIOS, system operacyjny i wszystkie urządzenia są zgodne z Plug and Play.
płyta systemowa — Główna płytka drukowana w komputerze. Nosi również nazwę płyty głównej.
POST — autotest po włączeniu (power-on self-test) — Programy diagnostyczne ładowane automatycznie przez system BIOS, które wykonują podstawowe testy głównych podzespołów komputera, takich jak pamięć, dyski twarde i karty graficzne. Jeżeli w wyniku działania testów POST żadne problemy nie zostaną wykryte, uruchamianie komputera jest kontynuowane.
prąd zmienny— Rodzaj prądu zasilającego komputer po podłączeniu kabla zasilacza do gniazda elektrycznego.
procesor — Komputerowy układ elektroniczny, który interpretuje i wykonuje instrukcje programów. Czasami procesor nazywany jest centralną jednostką obliczeniową (ang. CPU).
program — Oprogramowanie przetwarzające dane, takie jak arkusz kalkulacyjny, edytor tekstu, baza danych czy gra. Do uruchamiania programów wymagany jest system operacyjny.
program instalacyjny — Program wykorzystywany do instalowania i konfigurowania sprzętu oraz oprogramowania. Programy setup.exe oraz install.exe są zawarte w większości pakietów oprogramowania systemu Windows. Program instalacyjny różni się od konfiguracji systemu.
program konfiguracji systemu — Program narzędziowy stanowiący interfejs pomiędzy sprzętem komputera, a systemem operacyjnym. Program konfiguracji systemu umożliwia skonfigurowanie funkcji wybieranych przez użytkownika w systemie BIOS, takich jak data i godzina albo hasło systemowe. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana danego ustawienia, nie należy go w tym programie zmieniać.
przeplot pamięci dyskowej — Technika rozmieszczania danych na wielu napędach dyskowych. Przeplot pamięci dyskowej może przyspieszyć wykonywanie operacji, przy których pobierane są dane przechowywane na dysku. Komputery używające przeplotu pamięci dyskowej zazwyczaj umożliwiają wybranie rozmiaru jednostki danych lub zakresu rozkładania danych.
przerwanie IRQ — żądanie przerwania — Ścieżka elektroniczna przypisana określonemu urządzeniu, za pomocą której urządzenie to może się komunikować z procesorem. Do każdego podłączonego urządzenia musi być przypisane przerwanie IRQ. Chociaż dwa urządzenia mogą mieć przypisane to samo przerwanie IRQ, to nie mogą one działać jednocześnie.
PS/2 — personal system/2 — Typ złącza służącego do podłączania klawiatury, myszy lub klawiatury numerycznej zgodnej z PS/2.
PXE — przedrozruchowe środowisko wykonawcze — Standard WfM (Wired for Management), który umożliwia zdalną konfigurację i uruchomienie podłączonych do sieci komputerów nie mających systemu operacyjnego.
R
radiator — Metalowa płytka umieszczana na niektórych procesorach, pomagająca rozproszyć wydzielające się ciepło.
RAID — nadmiarowa macierz niezależnych dysków — Metoda zapewniania redundancji danych. Do niektórych często spotykanych implementacji należą RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 10 i RAID 50.
RAM — pamięć o dostępie swobodnym — Główny obszar, w którym tymczasowo przechowywane są instrukcje i dane programu. Informacje znajdujące się w pamięci RAM są tracone w momencie wyłączenia komputera.
RFI — zakłócenia na częstotliwościach radiowych — Zakłócenia generowane na typowych częstotliwościach radiowych, w zakresie od 10 kHz do 100 000 MHz. Częstotliwości radiowe zajmują niższą część spektrum częstotliwości elektromagnetycznych i są zakłócane znacznie częściej niż promieniowanie o częstotliwościach wyższych, jak np. fale podczerwone czy świetlne.
ROM — pamięć stała — Pamięć przechowująca dane i programy, której zawartość nie może być usunięta lub zapisana przez komputer. Pamięć ROM, w przeciwieństwie do pamięci RAM, zachowuje swoją zawartość po wyłączeniu komputera. Niektóre programy, które mają istotne znaczenie dla pracy komputera, znajdują się w pamięci ROM.
rozdzielczość — Ostrość lub przejrzystość obrazu wydrukowanego przez drukarkę lub wyświetlanego na monitorze. Im wyższa rozdzielczość, tym ostrzejszy obraz.
rozdzielczość graficzna — Patrz rozdzielczość.
rozruchowy dysk CD — Dysk CD, którego użyć można do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem. Rozruchowym dyskiem CD jest dysk CD Drivers and Utilities (ResourceCD).
rozszerzona karta PC — Karta PC, która po zainstalowaniu wystaje poza krawędź gniazda kart PC.
RPM — obroty na minutę — Liczba obrotów wykonywanych w ciągu minuty. W obr./min wyraża się często prędkość dysków twardych.
RTC — zegar czasu rzeczywistego — Zegar zasilany przez baterię, znajdujący się na płycie systemowej, który po wyłączeniu komputera przechowuje datę i godzinę.
RTCRST — reset zegara czasu rzeczywistego — Zworka na płycie systemowej niektórych komputerów, której użycie może czasami ułatwić usunięcie problemów.
S
ScanDisk — Narzędzie firmy Microsoft sprawdzające czy pliki, foldery i powierzchnia dysku twardego nie zawierają błędów. Program ScanDisk uruchamia się często po ponownym uruchomieniu komputera, który przestał odpowiadać.
SDRAM — synchroniczna dynamiczna pamięć o dostępnie swobodnym — Typ pamięci DRAM, która jest synchronizowana z optymalną szybkością zegara procesora.
sekwencja rozruchowa — Kolejność, w jakiej komputer sprawdza poszczególne urządzenia, czy można dokonać z nich rozruchu.
skrót — Ikona umożliwiająca szybki dostęp do często wykorzystywanych programów, plików, folderów lub napędów. Klikając dwukrotnie ikonę umieszczoną na pulpicie systemu Windows, można otworzyć odpowiedni folder lub plik bez konieczności jego wyszukiwania. Ikony skrótów nie zmieniają lokalizacji plików. Usunięcie skrótu nie ma wpływu na oryginalny plik. Można również zmienić nazwę skrótu.
skrót klawiaturowy — Polecenie realizowane po naciśnięciu kilku klawiszy jednocześnie.
S/PDIF — Sony/Philips Digital Interface — Format pliku transferu dźwięku cyfrowego, który umożliwia transfer dźwięku z jednego pliku do drugiego bez potrzeby dokonywania konwersji do i z formatu analogowego, co mogłoby pogorszyć jakość dźwięku.
sterownik — Oprogramowanie umożliwiające systemowi operacyjnemu sterowanie urządzeniami, takimi jak drukarka. Wiele urządzeń nie działa poprawnie, jeśli w komputerze nie ma zainstalowanego prawidłowego sterownika.
sterownik urządzenia — Patrz sterownik.
stopnie Fahrenheita — Skala pomiaru temperatury, w którym 32° odpowiadają punktowi zamarzania wody, a 212° punktowi wrzenia wody.
Strike Zone™ — Wzmocniony obszar podstawy komputera, który chroni napęd dysku twardego działając jak urządzenie amortyzujące, gdy komputer jest narażony na wstrząs lub upadek (przy włączonym i wyłączonym komputerze).
SVGA — macierz graficzna super wideo — Standard graficzny obowiązujący dla kart i kontrolerów grafiki. Typowe rozdzielczości SVGA to 800 x 600 oraz 1024 x 768.
Liczba kolorów i rozdzielczość wyświetlana przez program zależy od możliwości monitora, kontrolera grafiki i jego sterownika, a także od ilości pamięci graficznej zainstalowanej w komputerze.
SXGA — superrozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1280 x 1024.
SXGA+ — superrozszerzona macierz graficzna plus — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1400 x 1050.
Szerokopasmowa sieć komórkowa — Bezprzewodowa sieć danych o dużej szybkości wykorzystująca technologię komórkową i obejmująca dużo większy obszar geograficzny niż sieć WLAN. Znana również jako WWAN.
szybkość magistrali — Wyrażona w megahercach (MHz) szybkość, która określa, jak szybko można przesyłać informacje magistralą.
szybkość zegara — Podawana w megahercach (MHz) wartość, która określa szybkość działania elementów komputera podłączonych do magistrali systemowej.
T
tapeta — Wzór tła lub obrazek umieszczony na pulpicie systemu Windows. Tapetę można zmienić za pomocą funkcji Control Panel (Panel sterowania) systemu Windows. Można również zeskanować ulubione zdjęcie i utworzyć z niego tapetę.
TAPI — interfejs programistyczny aplikacji telefonicznych — Umożliwia programom systemu Windows obsługiwanie szerokiej gamy urządzeń telefonicznych, obsługujących transmisje głosowe, danych, faksu i wideo.
tryb gotowości — Tryb zarządzania energią, w którym w celu oszczędzenia energii wstrzymywane są wszystkie niepotrzebne operacje komputera.
tryb graficzny — Tryb określający sposób, w jaki tekst i grafika są wyświetlane na monitorze. Oprogramowanie wykorzystujące grafikę, takie jak system operacyjny Windows, działa w trybach graficznych, które można zdefiniować jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie i z kolorów. Oprogramowanie oparte na trybie tekstowym, takie jak edytory tekstu, działa w trybach graficznych, które można określić jako x kolumn na y wierszy znaków.
tryb graficzny — Tryb graficzny, który zdefiniować można jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie na z kolorów. Tryby graficzne mogą wyświetlać nieograniczoną liczbę kształtów i czcionek.
tryb hibernacji — Tryb zarządzania energią, która zapisuje dane zawarte w pamięci w zarezerwowanym miejscu na dysku twardym, a następnie wyłącza komputer. Po ponownym rozruchu komputera informacje z pamięci, które zostały zapisane na dysku twardym, są automatycznie odtwarzane.
tryb wyświetlania dualnego — Ustawienie wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania rozszerzonego.
tryb wyświetlania rozszerzonego — Ustawienie wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania podwójnego.
tylko do odczytu — Dane lub pliki, które można przeglądać, ale których nie można poddawać edycji ani usuwać. Plik może mieć status tylko do odczytu, jeśli:
Znajduje się na zabezpieczonej przed zapisem dyskietce, dysku CD lub dysku DVD.
Umieszczony jest w sieci w katalogu, do którego administrator udzielił praw tylko wybranym użytkownikom.
U
UMA — zunifikowana alokacja pamięci — Pamięć systemowa dynamicznie przydzielana karcie wideo.
UPS — zasilacz awaryjny — Zapasowe źródło zasilania używane podczas awarii zasilania lub zbyt dużego spadku napięcia. UPS podtrzymuje działanie komputera przez ograniczony czas, kiedy brak zasilania w sieci. Systemy UPS zazwyczaj redukują przepięcia, czasami umożliwiają także regulację napięcia. Małe systemy UPS zapewniają zasilanie z akumulatora przez kilka minut, umożliwiając zamknięcie systemu operacyjnego komputera.
urządzenie — Sprzęt, taki jak napęd dyskietek, drukarka czy klawiatura, który jest w komputerze zainstalowany lub jest do niego podłączony.
urządzenie dokujące — Patrz APR.
USB — uniwersalna magistrala szeregowa — Interfejs sprzętowy przeznaczony dla urządzeń o małej szybkości, takich jak zgodna z USB klawiatura, mysz, joystick, skaner, zestaw głośników, drukarka, urządzenia szerokopasmowe (modemy DSL i kablowe), urządzenia przetwarzania obrazu lub urządzenia pamięci masowej. Urządzenia podłączane są bezpośrednio do 4-pinowego złącza w komputerze lub do wieloportowego koncentratora, który podłącza się do komputera. Urządzenia USB można podłączać i odłączać, gdy komputer jest włączony, a także spinać w łańcuch.
UTP — skrętka nieekranowana — Określa rodzaj kabla używanego w większości sieci telefonicznych i w niektórych sieciach komputerowych. Kable są chronione przed zakłóceniami elektromagnetycznymi przez skręcenie pary nieekranowanych kabli, a nie osłonięcie każdej pary metalową osłoną.
UXGA — ultrarozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1600 x 1200.
V
V — wolt — Miara potencjału elektrycznego lub siły elektromotorycznej. Napięcie o wartości 1 wolta występuje, gdy prąd o natężeniu 1 ampera przepływa przez przewodnik o oporze 1 oma.
W
W — wat — Jednostka mocy elektrycznej. Jeden wat to 1 amper prądu o napięciu 1 wolta.
we-wy — wejście-wyjście — Operacja lub urządzenie wprowadzające i pobierające dane z komputera. Klawiatury i drukarki są urządzeniami wejścia/wyjścia.
Wh — watogodzina — Jednostka miary używana do określania przybliżonej pojemności akumulatora. Na przykład akumulator o pojemności 66 Wh może dostarczać prąd o mocy 66 watów przez 1 godzinę lub prąd o mocy 33 watów przez 2 godziny.
wirus — Program zaprojektowany do utrudniania pracy lub niszczenia danych przechowywanych w komputerze. Wirus przenosi się z jednego komputera do drugiego przez zainfekowany dysk, oprogramowanie pobrane z sieci Internet lub załączniki w wiadomościach e-mail. W momencie uruchomienia zainfekowanego programu uruchamiany jest również osadzony w nim wirus.
Popularnym typem wirusa jest wirus sektora rozruchowego, przechowywany w sektorze rozruchowym dyskietki. Jeśli dyskietka będzie pozostawiona w napędzie, gdy komputer jest wyłączony, to przy włączaniu komputera zostanie on zainfekowany, gdy odczyta sektor rozruchowy dyskietki, w którym powinien znajdować się system operacyjny. Jeśli komputer zostanie zainfekowany, wirus sektora rozruchowego będzie mógł powielać się na wszystkie dyskietki, które będą odczytywane lub zapisywane, dopóki wirus nie zostanie usunięty.
WLAN — bezprzewodowa sieć lokalna. Szereg wzajemnie połączonych komputerów bezprzewodowo komunikujących się ze sobą za pomocą punktów dostępowych lub routerów bezprzewodowych w celu zapewnienia dostępu do Internetu.
wnęka modułowa — Wnęka obsługująca urządzenia, jak np. napędy optyczne, drugi akumulator lub moduł podróżny Dell TravelLite™.
WWAN — bezprzewodowa sieć o dużym zasięgu. Patrz Szerokopasmowa sieć komórkowa.
WXGA — szeroka rozszerzona macierz graficzna — Standard wideo dla kontrolerów i kart graficznych, obsługujący rozdzielczości do 1280 x 800.”
wyjście telewizyjne S-video — Złącze wykorzystywane do podłączania telewizora lub cyfrowego urządzenia dźwiękowego do komputera.
X
XGA — rozszerzona macierz graficzna — Standard wideo dla kontrolerów i kart graficznych, obsługujący rozdzielczości do 1024 x 768.
Z
zabezpieczenie przeciwprzepięciowe — Urządzenie zabezpieczające komputer przed skokami napięcia występującymi podczas burzy z wyładowaniami atmosferycznymi, które mogłyby przejść do komputera z gniazda elektrycznego. Zabezpieczenia przeciwprzepięciowe nie chronią przed przerwami w dostawie prądu lub spadkami napięcia, które występują, gdy poziom napięcia spadnie o więcej niż 20%.
Połączenia sieciowe nie mogą być chronione przez zabezpieczenia przeciwprzepięciowe. W czasie burzy zawsze należy odłączać kabel sieciowy od złącza karty sieciowej.
zamknięcie systemu — Proces polegający na zamknięciu okien i programów, zamknięciu systemu operacyjnego i wyłączeniu komputera. Jeśli komputer zostanie wyłączony, zanim system zostanie zamknięty, może to spowodować utratę danych.
ZIF — bez nacisku — Typ gniazda lub złącza umożliwiający zainstalowanie lub wyjęcie układu komputera bez stosowania nacisku na układ lub jego gniazdo.
zintegrowane — Zwykle określenie to odnosi się do elementów znajdujących się na płycie systemowej komputera. Określane również jako wbudowane.
Zip — Popularny format kompresji danych. Pliki skompresowane za pomocą formatu Zip nazywane są plikami Zip i zazwyczaj mają rozszerzenie .zip. Specjalnym rodzajem skompresowanych plików są pliki samorozpakowujące się, które mają rozszerzenie .exe. Samorozpakowujący się plik można rozpakować, klikając go dwukrotnie.
złącze DIN — Okrągłe złącze z sześcioma stykami spełniające normy DIN (Deutsche Industrie-Norm), do którego zazwyczaj podłącza się klawiaturę lub mysz kablem zakończonym wtykiem PS/ 2.
złącze równoległe — Port we/wy często wykorzystywany do podłączania drukarki do komputera. Złącze to określane jest również jako port LPT.
złącze szeregowe — Port we/wy wykorzystywany do podłączania urządzeń, takich jak cyfrowe urządzenia przenośne lub aparaty cyfrowe do komputera.
znacznik usługi — Etykieta z kodem paskowym naklejona na komputerze, która umożliwiaj jego identyfikację podczas korzystania z sekcji Dell Support pod adresem support.euro.dell.com lub podczas telefonowania do biura obsługi klienta lub pomocy technicznej firmy Dell.
Ż
żywotność akumulatora — Liczony w latach okres, przez który akumulator komputera przenośnego nadaje się do rozładowywania i powtórnego ładowania.
